ταν το 2011, επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ και υπουργίας Γιάννη Μανιάτη, ξεκίνησε η συζήτηση και οι σχετικές μελέτες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (Great Sea Interconnector GSI), κανείς δεν φανταζόταν ότι 15 χρόνια μετά θα μιλούσαμε ακόμη για το πώς θα ποντίσουμε ένα καλώδιο από την Κρήτη μέχρι την Κύπρο.

Μετά από κόπους και βάσανα, γραφειοκρατίες, χρεοκοπίες, καυγάδες για το ποιος θα πληρώσει, κ.α. φτάσαμε το 2024 να στείλουμε ένα ιταλικό ερευνητικό σκάφος ανοιχτά της Κάσου, το οποίο όμως παρενοχλούσαν τουρκικά πολεμικά πλοία με αποτέλεσμα το -χρηματοδοτούμενο και από την ΕΕ- πρότζεκτ πάλι να «παγώσει». Και όπως είπε ο γνωστός διεθνολόγος, πρώην υπουργός και νυν βουλευτής της ΝΔ, Άγγελος Συρίγος, «δύο φορές υποχωρήσαμε» τότε.

Το βασικό πρόβλημα με το καλώδιο είναι ότι η Τουρκία (θέλει να) λέει ότι τη ρωτήσαμε και η Ελλάδα (θέλει να) λέει ότι δεν τη ρωτήσαμε.

Γι’ αυτό (φαίνεται ότι) βάλαμε τους Γάλλους ως μεσάζοντες, τόσο σε επιχειρησιακό επίπεδο με το ερευνητικό πλοίο, όσο και σε διπλωματικό, με τη γνωστή «ρηματική διακοίνωση», δηλαδή μια επίσημη επιστολή για «ενημέρωση» της Άγκυρας.

Το αποτέλεσμα αυτού είναι η μεν Τουρκία να λέει (και μέσω NAVTEX) ότι ρωτήθηκε για το ζήτημα και έδωσε τη συγκατάθεσή της, η δε Ελλάδα να υποστηρίζει ότι μόνη εκείνη και η Κύπρος έδωσαν άδεια για τις έρευνες.

Όλοι χαρούμενοι δηλαδή, εκτός από την κοινή λογική και τα κόμματα της αντιπολίτευσης που ζητούν απαντήσεις και διευκρινίσεις:

1. Τι διαφορετικό έγινε σε σχέση με το 2024;

2. Ξέραμε από πριν ότι θα στείλουν οι Γάλλοι ρηματική διακοίνωση;

3. Τους αναθέσαμε άτυπο ρόλο μεσολαβητή;

4. Είχαμε συμφωνήσει μαζί τους το περιεχόμενο της διακοίνωσης;

5. Τι απάντησε η Τουρκία γραπτώς και λέει δημοσίως ότι έδωσε «συγκατάθεση»;

Εύλογα προκύπτει ότι το διπλωματικό παιχνίδι με τις λέξεις για λόγους εντυπώσεων στερείται σοβαρότητας, με βασική ευθύνη της κυβέρνησης που μέσα στην αμηχανία της προσπαθεί με μισόλογα να εξηγήσει τα ανεξήγητα.

Το γαλλικό έγγραφο «δεν δημιουργεί κανένα νομικό προηγούμενο», όπως υποστηρίζει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ή δώσαμε στην Τουρκία ένα χαρτί που μπορεί να το επικαλεστεί κάποια στιγμή σε βάρος μας, όπως εκφράζουν σχετικούς φόβους άνθρωποι με βαθιά γνώση των ελληνοτουρκικών, όπως ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος και ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου;

Το έργο του καλωδίου, εφόσον έχει κριθεί από Ελλάδα και Κύπρο ως συμφέρον, θα πρέπει να προχωρήσει, χωρίς η χώρα να δίνει την εντύπωση ότι φοβάται να ρίξει ένα καλώδιο ανοιχτά της Κάσου, μην της κάνουν «ντα» οι Τούρκοι. Εθνική αυτοπεποίθηση όμως δεν σημαίνει κραυγές για δήθεν ήττες και προδοσίες.

Από την άλλη πλευρά, κανείς φυσιολογικός άνθρωπος δεν θέλει η χώρα να εμπλακεί σε πόλεμο με την Τουρκία για το πόση θάλασσα στην ανατολική Μεσόγειο θα (λέμε ότι) ανήκει στην ελληνική ή στην τουρκική ΑΟΖ, μήπως κάπου, κάποτε στο μέλλον κάνουμε εξορύξεις υδρογονανθράκων.

Αρκεί να μπορούμε να συζητάμε σαν λογικοί άνθρωποι, τόσο με τους Τούρκους, όσο και μεταξύ μας. Διότι καβαλώντας τον Βουκεφάλα του λαϊκισμού ή παίζοντας τις κουμπάρες με τα καλώδια, δεν θα βγει άκρη ποτέ. Εκτός αν κάποιοι (η περίφημη «σχολή ακινησίας») πιστεύουν ότι οι δεκαετίες που περνούν, ωφελούν τη χώρα στα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό.