Τελετή βράβευσης του Προέδρου και των Μελών του Δ.Σ. της Αρχιμηδείου Ακαδημίας – Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας

«Η Ελληνική Γλώσσα δεν ανήκει αποκλειστικά σε έναν λαό ή σε ένα γεωγραφικό χώρο. Αντίθετα, αποτελεί κοινό αγαθό και αξία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ως το μοναδικό παράδειγμα γλώσσας του Δυτικού κόσμου που διαθέτει αδιάσπαστη συνέχεια 40 αιώνων προφορικής παράδοσης και 35 αιώνων γραπτής παράδοσης».

Αυτό επισήμανε ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτας Κακλαμάνης σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα της Γερουσίας στο Κοινοβούλιο όπου βραβεύτηκαν ο Πρόεδρος και τα μέλη του Δ.Σ. της Αρχιμηδείου Ακαδημίας για τη συμβολή τους στην προώθηση και διάδοση της ελληνικής γλώσσας στη Διασπορά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η σημερινή ημέρα, 9^η Φεβρουαρίου,  έχει ανακηρυχθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, με ομόφωνη απόφαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου της UNESCO, έπειτα από πρωτοβουλία της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στον Οργανισμό, με επικεφαλής την Υπουργό Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη.

Όπως σημείωσε ο κ. Ν. Κακλαμάνης, «τα ελληνικά χρησίμευσαν όχι μόνο ως επικοινωνιακό εργαλείο, αλλά και ως φορέας πολιτισμικής αναπαράστασης της πραγματικότητας, ως γλώσσα της φιλοσοφίας, της πολιτικής θεωρίας, της επιστήμης, του θεάτρου, της θεολογίας, της παιδείας και των τεχνών».

Η βράβευση της Αρχιμηδείου Ακαδημίας είναι αποτέλεσμα κοινής πρωτοβουλίας του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτα Κακλαμάνη και του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Καθηγητή κ. Μιχαήλ Σφακιανάκη. Η Αρχιμήδειος Ακαδημία είναι ένας εκπαιδευτικός θεσμός που, από την ίδρυσή του το 2002, υπηρετεί με συνέπεια και όραμα τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο Μαϊάμι της Φλόριδα των Ηνωμένων Πολιτειών, μέσα από τα σχολεία της -Προνηπιαγωγείο, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο- που αποτελούν δημόσια καταστατικά σχολεία (Public Charter schools).

Ο κ. Ν. Κακλαμάνης «σε αναγνώριση ενός έργου που ξεπερνά τα όρια μιας τοπικής κοινότητας», απένειμε στον Πρόεδρο και τα Μέλη του Δ.Σ. της Αρχιμηδείου Ακαδημίας, το αργυρό  μετάλλιο, που εκδόθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 και κοσμείται από τη μορφή της θεάς Αθηνάς και τη σφραγίδα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

«Το έργο σας συνιστά παράδειγμα για το πώς η οργανωμένη εκπαίδευση μπορεί να απαντήσει στις προκλήσεις που αναδεικνύει η σύγχρονη έρευνα και να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα της ελληνικής ως γλώσσας πολιτισμικής κληρονομιάς. Γιατί κάθε φορά που ένα παιδί στη Διασπορά μαθαίνει να σκέφτεται, να ονειρεύεται και να εκφράζεται στα ελληνικά, ο «μικρός» κατά Σεφέρη «τόπος μας», μεγαλώνει και απλώνεται ανά την Οικουμένη», τόνισε με έμφαση ο κ. Κακλαμάνης.

Ο Πρόεδρος της Βουλής, κατά τον χαιρετισμό του εξήρε τον ρόλο και την σπουδαία αποστολή της Αρχιμηδείου Ακαδημίας τονίζοντας ότι το αναλυτικό πρόγραμμα της Ακαδημίας «δεν περιορίζεται στη διδασκαλία της γραμματικής και του λεξιλογίου. Αντιμετωπίζει την ελληνική ως γλώσσα πολιτισμικής κληρονομιάς, ενσωματώνοντας την ιστορία, τη μνήμη, την ταυτότητα και τις αξίες του Ελληνισμού. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις, ώστε η ελληνική να μην αποτελεί απλώς αντικείμενο μάθησης, αλλά γλώσσα βιωμένη, που συνδέει τις γενιές, μέσα και από διεπιστημονικές προσεγγίσεις, όπως η διασύνδεση γλωσσικής και μαθηματικής διδασκαλίας».

Η Αρχιμήδειος Ακαδημία, όπως σημείωσε ο Πρόεδρος της Βουλής, «συμβάλλει ουσιαστικά στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης αλλά και ξένης γλώσσας, απευθυνόμενη σε περίπου 1.400 μαθητές και μαθήτριες διαφορετικών πολιτισμικών και γλωσσικών αφετηριών, το 44% των οποίων έχει οικογενειακό εισόδημα κάτω από τα όρια της φτώχειας». Και πρόσθεσε: «Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένας ενεργός πυρήνας σύγχρονων φιλελλήνων, που μεταδίδει τον ελληνικό τρόπο σκέψης και πολιτισμού, στηρίζοντας έμπρακτα, τη θέση της Ελληνικής στον παγκόσμιο εκπαιδευτικό χάρτη».

Σημειώνεται ότι η προσφορά των μελών της Ακαδημίας έχει αναγνωρισθεί μέσω πάμπολλων βραβεύσεων και διακρίσεων από το Αμερικανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Παιδείας, ενώ οι απόφοιτοι της Ακαδημίας συνεχίζουν τις σπουδές τους σε ορισμένα από τα πλέον διακεκριμένα αμερικανικά πανεπιστήμια (M.I.T., Johns Hopkins University, Stanford University, Harvard University κ.ά.).

Στην ειδική εκδήλωση προήδρευσε ο Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς της Βουλής των Ελλήνων κ. Φίλιππος Φόρτωμας, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Γεώργιος Γεραπετρίτης και ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, καθηγητής κ. Μιχαήλ Ε. Σφακιανάκης.

Για το έργο και τη δράση της Αρχιμηδείου Ακαδημίας μίλησαν ο Διευθύνων Σύμβουλος και ο Πρόεδρος του Δ.Σ. Δρ. Γεώργιος Καυκούλης και ο κ. Αλέκος Χαραλαμπίδης, οι οποίοι και βραβεύτηκαν μαζί με τα μέλη του Δ.Σ. κ.κ. Λάμπρο Κατσούφη, Δημήτριο Δημόπουλο και Δημήτριο Μπαρδούτσο.

Σε όλους απονεμήθηκαν το τιμητικό μετάλλιο και ο πάπυρος της Βουλής των Ελλήνων, τιμητικός έπαινος του Πανεπιστημίου Πειραιώς και τιμητική πλακέτα της Συνόδου Πρυτάνεων Ελληνικών Πανεπιστημίων.

 

Χαιρετισμός του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων στην τελετή βράβευσης του Προέδρου και των Μελών του Δ.Σ. της Αρχιμηδείου Ακαδημίας             

                                                                              9 Φεβρουαρίου 2026

«Ἀνήκω σὲ μία χώρα μικρή. Ἕνα πέτρινο ἀκρωτήρι στὴ Μεσόγειο, ποὺ δὲν ἔχει ἄλλο ἀγαθὸ παρὰ τὸν ἀγώνα τοῦ λαοῦ, τὴ θάλασσα, καὶ τὸ φῶς τοῦ ἥλιου. Εἶναι μικρὸς ὁ τόπος μας, ἀλλὰ ἡ παράδοσή του εἶναι τεράστια καὶ τὸ πράγμα ποὺ τὴ χαρακτηρίζει εἶναι ὅτι μας παραδόθηκε χωρὶς διακοπή. Ἡ ἑλληνικὴ γλώσσα δὲν ἔπαψε ποτέ της νὰ μιλιέται. Δέχτηκε τὶς ἀλλοιώσεις ποὺ δέχεται καθετὶ ζωντανό, ἀλλὰ δὲν παρουσιάζει κανένα χάσμα».

Γιώργος Σεφέρης, απόσπασμα από την ομιλία του

κατά την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στη Στοκχόλμη,

11 Δεκεμβρίου 1963

Αυτή τη γλώσσα, που με τόση ποιητικότητα, αλλά και επιστημονική ακρίβεια περιγράφει ο Γ. Σεφέρης, αποφάσισε να τιμήσει η 43η Γενική Διάσκεψη της UNESCO, τον Νοέμβριο του 2025 στη Σαμαρκάνδη, ανακηρύσσοντας την 9η Φεβρουαρίου ως «Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας».

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, επιστέγασμα ομόφωνης απόφασης του Εκτελεστικού Συμβουλίου της UNESCO της 14ης Απριλίου 2025, έπειτα από πρωτοβουλία της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στον Οργανισμό, δεν συνιστά απλώς την αναγνώριση της ελληνικής γλωσσικής παράδοσης, αλλά την εμπράγματη επιβεβαίωση ότι η Ελληνική δεν ανήκει αποκλειστικά σε έναν λαό ή σε ένα γεωγραφικό χώρο.

Αντίθετα, αποτελεί κοινό αγαθό και αξία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ως το μοναδικό παράδειγμα γλώσσας του Δυτικού κόσμου που διαθέτει αδιάσπαστη συνέχεια 40 αιώνων προφορικής παράδοσης και 35 αιώνων γραπτής παράδοσης, εάν θεωρήσουμε ως αφετηρία αυτής τη Γραμμική Β΄, ή τουλάχιστον 28 αιώνων γραπτής παράδοσης, εάν περιοριστούμε στην αλφαβητική γραφή.

Τα Ελληνικά χρησίμευσαν όχι μόνο ως επικοινωνιακό εργαλείο, αλλά και ως φορέας πολιτισμικής αναπαράστασης της πραγματικότητας, ως γλώσσα της φιλοσοφίας, της πολιτικής θεωρίας, της επιστήμης, του θεάτρου, της θεολογίας, της παιδείας και των τεχνών.

Στη διάρκεια της Ύστερης Αρχαιότητας και του Μεσαίωνα, μέσω των Πατέρων της Εκκλησίας και των μεταφράσεων της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, η ελληνική γλώσσα προσέφερε το εννοιολογικό πλαίσιο με το οποίο εκφράστηκε η λειτουργική παράδοση και ο θεολογικός στοχασμός της  χριστιανικής Ανατολής και Δύσης.

Στην περίοδο της Αναγέννησης, η ανακάλυψη και η μετάφραση των αρχαίων ελληνικών κειμένων επανασυνέδεσε την Ευρώπη με την αρχαιοελληνική σκέψη και αναγέννησε τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και τις τέχνες.

Τέλος, η μετάβαση από την αρχαία στη μεσαιωνική (βυζαντινή) και στη νεότερη μορφή της Ελληνικής δεν υπήρξε προϊόν κατακερματισμού αλλά συνέχειας, προσαρμογής και γλωσσικής εξέλιξης μέχρι σήμερα, αναδεικνύοντας τη γλώσσα μας σε ζωντανό γλωσσικό οικοσύστημα,  που ενσωματώνει την ιστορική εμπειρία, την πνευματική και πολιτισμική δημιουργία και τη συνολική κοσμοαντίληψη ενός λαού που πορεύτηκε μέσα στους αιώνες, χωρίς να αποκοπεί από τις ρίζες του.

Στο πλαίσιο του πρώτου εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, θα ήθελα να εκφράσω θερμές ευχαριστίες σε όσους εργάστηκαν με επιμονή και όραμα για τη μεγάλη αυτή επιτυχία: στην Υπουργό Πολιτισμού, κυρία Λίνα Μενδώνη, που ηγήθηκε της ελληνικής Αντιπροσωπείας στη Σαμαρκάνδη, στον Υφυπουργό Εξωτερικών, κύριο Γιάννη Λοβέρδο, στον Υφυπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κύριο Νίκο Παπαϊωάννου, στη Γενική Γραμματέα Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας, κυρία Μάιρα Μυρογιάννη και ιδιαιτέρως στον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO, τον κύριο Γιώργο Κουμουτσάκο, ο οποίος επί σειρά ετών υπηρέτησε τον εθνικό αυτό στόχο στα διεθνή φόρα.

Εγκάρδιες ευχαριστίες ανήκουν και στους καθηγητές Γιώργο Μπαμπινιώτη, ομότιμο καθηγητή Γλωσσολογίας και πρώην πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, και Χρήστο Κλαίρη, ομότιμο καθηγητή Γενικής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου της Σορβόνης για την ουσιαστική συμβολή τους στην τεκμηρίωση της ελληνικής πρότασης.

Η Βουλή των Ελλήνων δεν θα μπορούσε να εορτάσει την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας με πιο προσήκοντα τρόπο από τη σημερινή τελετή βράβευσης του Προέδρου και των Μελών του Δ.Σ. της Αρχιμηδείου Ακαδημίας, ενός εκπαιδευτικού θεσμού που, από την ίδρυσή του το 2002, υπηρετεί με συνέπεια και όραμα τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο Μαϊάμι της Φλόριδα των Ηνωμένων Πολιτειών, μέσα από τα σχολεία της -Προνηπιαγωγείο, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο- που αποτελούν δημόσια καταστατικά σχολεία (Public Charter schools).

Η διατήρηση της γλώσσας μας στις κοινότητες της Διασποράς δεν είναι αυτονόητη. Σύγχρονες γλωσσολογικές έρευνες μεγάλης κλίμακας για την Ελληνική ως γλώσσα πολιτισμικής κληρονομιάς σε διαφορετικές γλωσσικές κοινότητες (από το Σικάγο μέχρι το Λονδίνο και τη Μελβούρνη) καταδεικνύουν ότι η γνώση και η χρήση της ελληνικής στις νεότερες γενιές συχνά υποχωρεί υπό την πίεση των πλειονοτικών γλωσσών.

Τέτοιου είδους επιστημονικές μελέτες θέτουν κρίσιμα ερωτήματα σε επίπεδο γλωσσικής πολιτικής: Πώς μεταδίδεται η ελληνική από γενιά σε γενιά; Μέσω φυσικής προφορικής μεταβίβασης ή μέσω οργανωμένης εκπαίδευσης; Ποιος είναι ο ρόλος της γονεϊκής εμπλοκής; Πώς συνυπάρχουν η Κοινή Νεοελληνική με διαλεκτικές ποικιλίες, όπως π.χ. η Ποντιακή;

Σε αυτό το σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον, η Αρχιμήδειος Ακαδημία προσφέρει απαντήσεις στην πράξη. Το αναλυτικό πρόγραμμα δεν περιορίζεται στη διδασκαλία της γραμματικής και του λεξιλογίου. Αντιμετωπίζει την ελληνική ως γλώσσα πολιτισμικής κληρονομιάς, ενσωματώνοντας την ιστορία, τη μνήμη, την ταυτότητα και τις αξίες του Ελληνισμού. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις, ώστε η ελληνική να μην αποτελεί απλώς αντικείμενο μάθησης, αλλά γλώσσα βιωμένη, που συνδέει τις γενιές, μέσα και από διεπιστημονικές προσεγγίσεις, όπως η διασύνδεση γλωσσικής και μαθηματικής διδασκαλίας.

Παράλληλα, η Αρχιμήδειος Ακαδημία συμβάλλει ουσιαστικά στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης αλλά και ξένης γλώσσας, απευθυνόμενη σε περίπου 1.400 μαθητές και μαθήτριες διαφορετικών πολιτισμικών και γλωσσικών αφετηριών, το 44% των οποίων έχει οικογενειακό εισόδημα κάτω από τα όρια της φτώχειας.

Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένας ενεργός πυρήνας σύγχρονων φιλελλήνων, που μεταδίδει τον ελληνικό τρόπο σκέψης και πολιτισμού, στηρίζοντας έμπρακτα, τη θέση της Ελληνικής στον παγκόσμιο εκπαιδευτικό χάρτη. Η προσφορά των μελών της, άλλωστε, έχει αναγνωρισθεί μέσω πάμπολλων βραβεύσεων και διακρίσεων από το Αμερικανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Παιδείας, ενώ οι απόφοιτοι της Ακαδημίας συνεχίζουν τις σπουδές τους σε ορισμένα από τα πλέον διακεκριμένα αμερικανικά πανεπιστήμια (M.I.T., Johns Hopkins University, Stanford University, Harvard University κ.ά.).

Τίποτα από αυτά δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς τη διορατικότητα, τη συλλογικότητα και την αφοσίωση του Διοικητικού Συμβουλίου, των ιδρυτικών μελών και των στελεχών της Αρχιμηδείου Ακαδημίας. Αξίζει να σημειωθεί, στο σημείο αυτό, ότι το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από εθελοντές, οι οποίοι δεν επιτρέπεται εκ του νόμου να έχουν κανένα οικονομικό όφελος από τη λειτουργία των σχολείων.

Το έργο σας συνιστά παράδειγμα για το πώς η οργανωμένη εκπαίδευση μπορεί να απαντήσει στις προκλήσεις που αναδεικνύει η σύγχρονη έρευνα και να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα της ελληνικής ως γλώσσας πολιτισμικής κληρονομιάς.

Η σημερινή βράβευση, κοινή πρωτοβουλία του ομιλούντος και του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Καθηγητή Μιχαήλ Σφακιανάκη,  αποδίδει την οφειλόμενη τιμή στους πρωτεργάτες του εγχειρήματος, κ.κ.:

Δρα Γεώργιο Καυκούλη

Διευθύνοντα Σύμβουλο και Γενικό Διευθυντή

Συνιδρυτή των Αρχιμήδειων Σχολείων

Πρώην Πρόεδρο (President) και Πρόεδρο (Chairman) του Διοικητικού Συμβουλίου των Σχολείων

Αλέκο Χαραλαμπiδη

Πρόεδρο και Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου των Αρχιμήδειων Σχολείων Ιδρυτικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου

Λάμπρο Κατσούφη

Αντιπρόεδρο, Γραμματέα και Ιδρυτικό Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου των Αρχιμήδειων Σχολείων

Δημήτριο Δημόπουλο

Διευθυντή των Αρχιμήδειων Γυμνασίων & Λυκείων

Ιδρυτικό μέλος Εκπαίδευσης και Μέλος της Διοικητικής Ηγεσίας των Αρχιμήδειων Σχολείων

Δημήτριο Μπαρδούτσο

Διοικητικό Στέλεχος, Πρώην Γενικό Διευθυντή Επιχειρησιακών Δραστηριοτήτων των Αρχιμήδειων Σχολείων.

Η απονομή από την πλευρά της Βουλής των Ελλήνων του αργυρού μεταλλίου, που εκδόθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 και κοσμείται από τη μορφή της θεάς Αθηνάς και τη σφραγίδα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, αποτελεί αναγνώριση ενός έργου που ξεπερνά τα όρια μιας τοπικής κοινότητας.

Γιατί κάθε φορά που ένα παιδί στη Διασπορά μαθαίνει να σκέφτεται, να ονειρεύεται και να εκφράζεται στα ελληνικά, ο «μικρός» κατά Σεφέρη «τόπος μας», μεγαλώνει και απλώνεται ανά την Οικουμένη.

Εκ μέρους όλων των Ελλήνων που κατοικούμε εντός των συνόρων, σας ευχαριστώ θερμά και σας συγχαίρω.