Ομιλία Παναγή Καππάτου στην συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, με θέμα ημερήσιας διάταξης την επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου «Βελτίωση της μεταναστευτικής νομοθεσίας, τροποποίηση διατάξεων των νόμων 4636/2019 (A’ 169), 4375/2016 (A’ 51), 4251/2014 (Α’ 80) και άλλες διατάξεις».

Κύριοι Υπουργοί, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, ως εισηγητής της πλειοψηφίας για το νομοσχέδιο περί της διεθνούς προστασίας, είχα επισημάνει μια σειρά κινδύνων, αλλά και ευκαιριών, που τότε ως πολιτεία καλούμασταν να διαχειριστούμε.

Μιλήσαμε για τη συστηματοποίηση του συνόλου των διατάξεων, που αφορούσαν στη διεθνή προστασία σε ένα ενιαίο νομοθέτημα. Προτάξαμε την ανάγκη επανασχεδιασμού του ελληνικού συστήματος παροχής ασύλου. Συνυπολογίσαμε τις κατευθύνσεις του ενωσιακού νομοθέτη και τέλος, υιοθετήσαμε κανόνες σαφείς και συγκεκριμένους, ως προς το τι ισχύει στην ελληνική έννομη τάξη και πώς εφαρμόζεται στο πεδίο.

Ήταν τότε η εποχή που η πίεση της προσφυγικής- μεταναστευτικής κρίσης μας ώθησε να νομοθετήσουμε κανόνες που αφορούν στη διεθνή προστασία.

Τους κανόνες αυτούς σήμερα τους επικαιροποιούμε, διατηρώντας τη θεσμική συνέχεια και την πληρότητα που ένα νομοθέτημα πρέπει να ικανοποιεί, με το σχέδιό μας βελτιώνουμε το νομικό πλαίσιο που αφορά στη μετανάστευση. Παραμένουμε συνεπείς στη δέσμευσή μας για ένα πλήρες, κατανοητό και κυρίως εφαρμόσιμο θεσμικό περιβάλλον.

Με το σχέδιο νόμου για το οποίο συζητούμε σήμερα, εισάγονται διατάξεις τόσο αναγκαίες όσο και δίκαιες απέναντι σε εκείνους τους οποίους αφορά. Πρόκειται για τους ασυνόδευτους ανήλικους, με την αρμόδια Γενική Γραμματεία να επωμίζεται το βάρος και την ευθύνη αναγνώρισής τους και απόδοσης διεθνούς προστασίας, όταν η ιδιότητά τους αυτή αποδεικνύεται. Αφορά, επίσης, την επενδυτική δραστηριότητα για την οποία τόσος λόγος έχει γίνει, ώστε είναι πλέον εμφανής η ανάγκη συμπερίληψής της στο πλαίσιο της μεταναστευτικής νομοθεσίας.

Τέλος, τοποθετεί σε διακριτή θέση τον ρόλο της τεχνολογίας και των μέσων που εκείνη μας παρέχει. Με τον τρόπο αυτό, μειώνουμε το διοικητικό κόστος, το χρόνο και τον όγκο εργασίας που απαιτείται για την έκδοση δελτίων αιτούντων άσυλο, αλλά και επιταχύνουμε την έκδοση νέων ψηφιακών δελτίων, προς αποσυμφόρηση της εν λόγω διαδικασίας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, όταν τον Οκτώβριο του 2019 η επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης της μεταναστευτικής πολιτικής και της πολιτικής ασύλου μας ώθησε στην υιοθέτηση του σχεδίου περί της διεθνούς προστασίας, χαρακτηρίσαμε το ζήτημα της διαχείρισης των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη σύγχρονη ιστορία της χώρας μας. Όπως ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, είχε τονίσει, το εν λόγω ζήτημα μετασχηματιζόταν σταδιακά από προσφυγικό, όλο και περισσότερο σε μεταναστευτικό, κάτι που αποδείχτηκε εμφατικά με τα γεγονότα στον Έβρο. Μιλάμε, επομένως, για δύο παράλληλα, ανοιχτά και υπό συζήτηση αντικείμενα. Εκείνο της μετανάστευσης και εκείνο του κορονοϊού.

Παρά το ότι η υγειονομική κρίση που διαχειριζόμαστε σήμερα συγκεντρώνει, όχι άδικα, την προσοχή και την προτεραιότητα της άσκησης δημόσιας πολιτικής, είναι προφανές ότι ένα οργανωμένο, σοβαρό ειλικρινά, επιτελικό κράτος δεν περιορίζει και δεν περιορίζεται. Ένα νομοσχέδιο που βελτιώνει τη μεταναστευτική νομοθεσία και ανοίγει τη «βεντάλια» μιας νέας σειράς σημαντικών παραμέτρων, αποτελεί βασικό εργαλείο για την επιτυχή διαχείριση και του μεταναστευτικού ζητήματος.

Με δεδομένη την προκλητική συμπεριφορά των γειτόνων μας, την ιδιαίτερη γεωπολιτική θέση της χώρας μας στη ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια, καθώς και την ανάδειξη των ελληνικών συνόρων ως ευρωπαϊκών, είναι κοινός τόπος ότι μιλούμε σήμερα για ένα ζήτημα που καλώς μας απασχολεί Κοινοβουλευτικά.

Ανατρέχω και πάλι στην προ εξαμήνου συζήτησή μας στη Βουλή, όπου αναγνωρίσαμε στην ελληνική πολιτεία ένα νομοθετικό μαραθώνιο τον οποίο καλούμασταν να κερδίσουμε, ώστε η χώρα να μη μείνει πίσω στις διεθνείς εξελίξεις. Και επανέρχομαι στο σήμερα. Μία Ελλάδα παράδειγμα προς μίμηση διεθνώς, για τα αντανακλαστικά της στον περιορισμό της πανδημίας, για το σθένος της να υπερασπιστεί τα εθνικά, αλλά και τα ευρωπαϊκά σύνορα, που βάλλονταν μόλις πριν λίγες εβδομάδες και τη δυνατότητά της να προσαρμόζεται όταν οι απαιτήσεις που επιβάλλουν.

Επικαλούμαι, αγαπητοί συνάδελφοι, το επιχείρημα αυτό, για να καταλήξω στη διαπίστωση που αφορά τον πυρήνα της συζήτησής μας σήμερα. Μια Κυβέρνηση ώριμη να ασκήσει πολιτική, ικανή να την επαναξιολογήσει και έτοιμη να τη βελτιώσει, ώστε να παραμένει σταθερά στη σωστή πλευρά της ιστορίας. Αυτές τις αρχές υπηρετούμε και στο παρόν σχέδιο νόμου.