Γιώργος Ν. Μοσχόπουλος,
καθηγητής Πανεπιστημίου, ιστορικός

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο νέο τεύχος του περιοδικού “Η Κεφαλονίτικη ΠΡΟΟΔΟΣ”

«Ώμορφη χωροπούλα ειν’ το Ληξούρι
Που βρέχει στο γιαλό τα ποδαράκια της,
Εκείνη πρωτοβλέπει όποιον περνάει,
Μα τη μαύρη κανείς δεν την ψηφάει»

(Ανδρέας Λασκαράτος)

Η χωροπούλα, πολυτραγουδισμένη από τον διαχρονικότατο καθ’ όλα (ήθος, θρησκεία, πολιτική) Ανδρέα Λασκαράτο. Αιώνες, τώρα, με τα πριν του 1953 αρχοντικά της, τα ρομαντικά καλντερίμια της, το Δημαρχείο της, το περίφημο κτήριο «Μαρκάτο» με όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, και τη μεγαλόπρεπη βεράντα του, απ’ όπου ο αξέχαστος «ρήτορας» φιλόλογος Πέτρος Σταθάτος εκφωνούσε, χωρίς χειρόγραφο, από στήθους, τους πανηγυρικούς στην κεντρική πλατεία, με το άγαλμα του Πετρίτση στη μέση, και μετά το 1953, ξαναχτισμένο το Ληξούρι, το «Πίκολο Παρίσι», μοντέρνο, και πάλι οργανωμένο με το Δημαρχείο του και όλες τις υπηρεσίες για τους κατοίκους ολόκληρης της Παλικής, με ζωή σφύζουσα, με τις τόσες εκδηλώσεις του πολιτισμού και τις τόσες άλλες δραστηριότητες της ιδιόμορφης παλικισιάνικης κοινωνίας.

Κι ήλθε ο «Καποδίστριας» και, στη συνέχεια, ο «Καλλικράτης», πολιτικός ολκής ο πρώτος, διεθνούς εμβέλειας και σύμβολο πολιτισμικής κληρονομιάς ο δεύτερος, να καταντήσουν Ηρόστρατοι (καταστροφείς) από την ανάλγητη πολιτική των νεοελλήνων και, βεβαίως, και κυρίως, από του διευρωπαϊκού και ευρύτερου, σε παγκόσμιο πλάνο, συστήματος. Πρόκειται για μια πολιτική, που μετέβαλε σε Ηρόστρατους (καταστροφείς) προσωπικότητες της ιστορικής κληρονομιάς μας, τον Ιωάννη Καποδίστρια και τον Καλλικράτη. Και στέκει, τώρα, βουβό το Δημαρχείο, με τη σημαία μας ωστόσο κυματίζουσα, κτήριο κενό και σταδιακά καταρρέον. Και η Εφορία, το ΙΚΑ, ο ΟΤΕ και τόσες άλλες δημόσιες υπηρεσίες μετανάστευσαν. Μετανάστες κι οι υπάλληλοί τους, κατέστησαν υδροκέφαλες τις υπηρεσίες της πρωτεύουσας.

Κι ήλθε κι ο Εγκέλαδος πρόσφατα και στέγνωσε τις σταγόνες ζωής που είχαν απομείνει. Ακόμη και κατά την τουριστική περίοδο η διαπίστωση είναι απογοητευτική. Κι έμειναν οι υποσχέσεις των υψηλών πολιτικών μας στους σεισμοπαθείς και τα σταυρωτά φιλιά των πολιτικών αξιωματούχων που έφθασαν την επόμενη του πρόσφατου σεισμού: Σαμαράς, Τσίπρας, Υπουργοί μεγαλόσχημοι έσπευσαν στο Ληξούρι προς εκμετάλλευση του ανθρώπινου, του παλικισιάνικου πόνου. Ήλθον, είδον και απήλθον, για να μην ξαναγυρίσουν πια.

Ερήμωσαν και μένουν γερασμένα τα χωριά μας, δίχως τα σχολεία τους, που μεταφέρθηκαν στις μεγαλουπόλεις ή στα μεγαλοχώρια μας. Οικονομία κόστους, υπαλλήλων – δασκάλων, που είχε ως συνέπεια την ταλαιπωρία των γονιών των μαθητών μας.  Στον στόχο της δήθεν αποκέντρωσης, το αποτέλεσμα της ερήμωσης. Θα τρίζουν τα  κόκαλα του Ιωάννη Καποδίστρια με τη βεβήλωση του ονόματος του από βέβηλους  τεχνοκράτες της εποχής μας. Γερασμένο τώρα και το Ληξούρι με την παρέμβαση «Καλλικράτη». Το κιόσκι στην παραλία, που είχε την πρόνοια κάποιος Δήμαρχος της πόλης, στις καλές εκείνες μέρες, να στήσει, κάθε απόγευμα μαρτυρεί και τεκμηριώνει τη γήρανση και τον μαρασμό της ληξουριώτικης κοινωνίας.

Υπογράμμισε την αλχημεία αυτής της αλόγιστης και ανάλγητης πολιτικής, παλαιότερα, σε δημοσιεύματά του, ο άλλοτε υφυπουργός Ληξουριώτης Νίκος Λιναρδάτος.  Και ανακάλεσε στην επικαιρότητα ο εκλεκτός συμπατριώτης μας την ιστορικότητα  της Παλικής, αλλά και κυρίως τη γεωγραφική ιδιαιτερότητά της: ιδιαίτερη κουλτούρα, σαφέστατα ιδιαίτερος πολιτισμός, που τον στέριωσε πλειάδα κατά καιρούς διακεκριμένων προσωπικοτήτων των Γραμμάτων, των Τεχνών και, βεβαίως, της Πολιτικής,  ιδιαίτεροι και ανεξάρτητοι μεταξύ τους, δύο διαφορετικοί γεωγραφικοί χώροι, το Ληξούρι με την Παλική και η περιοχή του Αργοστολιού.

Σε δημοσίευμά του ο Νίκος Λιναρδάτος στο διαδίκτυο, με τον τίτλο «Αφιέρωμα στον  “Καλλικράτη”», πριν ακόμη ψηφιστεί το ολέθριο αυτό πρόγραμμα, καταλήγει στην  αλγεινή πρόβλεψη: «τώρα, με τη νέα αρχιτεκτονική του διαβόητου “Προγράμματος Καλλικράτης”, το Ληξούρι παύει να είναι και έδρα Δήμου. Σε 20-30 χρόνια το Ληξούρι  θα έχει σβήσει […]. Αυτή λοιπόν την πλευρά της προτεινόμενης μεταρρύθμισης αγνόησαν εντελώς οι συντάκτες του “Καλλικράτη”». Και σε μεταγενέστερο δημοσίευμά του, μετά την ψήφιση του εν λόγω προγράμματος, ο ίδιος, με τίτλο «Εκπαίδευση  Δήμου Παλικής» και με χρονολογία 12.10.2013, αναφερόμενος στα ορατά πλέον δυσμενή αποτελέσματα της κατάργησης του Δήμου Παλικής και υπογραμμίζοντας την  έκκληση των κατοίκων της περιοχής, συμπληρώνει: «Η συνύπαρξη υπό την σκέπη του ίδιου δήμου έχει για όλους αρνητικά αποτελέσματα. Το Ληξούρι σβήνει. Σε είκοσι   το πολύ χρόνια θα υπάρχει ως ένα ασήμαντο χωριουδάκι. Η διοίκηση του Δήμου Κεφαλονιάς θα είναι πάντα, λόγω πληθυσμιακής συνθέσεως, αργοστολιώτικη. Και πάντοτε στα πάντα θα έχει προτίμηση και προτεραιότητα το Αργοστόλι […].  Τα αποτελέσματα της ενοποιήσεως μετά μόλις τρία χρόνια είναι εμφανή. Αρχίζοντας από  την καθαριότητα και προχωρώντας στην παντελή ανυπαρξία έργων στοιχειώδους  υποδομής. Άνθρωποι που έζησαν όλη τους τη ζωή στο Ληξούρι δυσκολεύοντα να βγάλουν τον χειμώνα τους εκεί». Και δύο ημέρες αργότερα, 14.10.2013, απευθυνόμενος   προς την εφημερίδα «Καθημερινή» και γενικεύοντας τις συνέπειες του «Καποδίστρια» και του «Καλλικράτη» για ολόκληρη τη χώρα, καταλήγει: «Οι αντιρρήσεις  στο Πρόγραμμα “Καλλικράτης” έχουν στέρεη βάση (όπως παλαιότερα με το “Καποδίστρια” που επιτάχυνε την ερήμωση των χωριών μας). Τώρα, η νέα αρχιτεκτονική  του “Καλλικράτη” οδηγεί σε παρακμή μεγάλο τουλάχιστον ποσοστό των 700 περίπου  πόλεων ανά την Ελλάδα, οι οποίες έπαψαν να είναι έδρες νομών ή δήμων».

Συμπέρασμα: Να καταθέσουμε τα όπλα; Δεν τα κατέθεσαν, βέβαια, ως τώρα οι κάτοικοι του Ληξουρίου και ευρύτερα της Παλικής. Η δραστήρια, πάντοτε, πνευματική  ηγεσία της πόλης του Λασκαράτου προέβη συχνά, κατά το παρελθόν, σε εκκλήσεις  και διαμαρτυρίες κι η πολιτική κίνηση ΦΙ.Κ.Ο. επέδειξε επαινετή δραστηριότητα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, νομίζω ότι ενδείκνυται το αίτημα της επανιδρύσεως τον Δήμου Ληξουρίου να προβάλλεται διαρκώς στην επικαιρότητα έντονο, πιεστικό, ανυποχώρητο. Με ενημέρωση, συνάξεις και κινητοποιήσεις των κατοίκων της Παλικής, με επιδόσεις επαναλαμβανόμενες εγγράφων διαμαρτυριών προς τις αρμόδιες Αρχές, με συνεχή επαγρύπνηση. Η ηγεσία και ο λαός της Παλικής, όπως είναι ιστορικά τεκμηριωμένο, σε ποικίλες περιπτώσεις ακολούθησαν, παλαιότερα, τη μέθοδο της πάλης με βέβαιη την επιτυχία.

Ας συνεχίσουν… Για να παρέλθει ο μαρασμός της περιοχής και να ανθίσει πάλιν η ζωή στη χωροπούλα του Λασκαράτου.