Ο Ρόλος των Περιφερειακών Εκπαιδευτικών Ινστιτούτων ……
Νικόλαος Χ. Σολωμός
Εθνικό Αστεροσκοπείο της Εκπαίδευσης ‘ΕΥΔΟΞΟΣ’, Αίνος, Κεφαλληνία
Εισαγωγή στην 3η συνέχεια
Σε τούτη την εργασία, που αποτελεί ελληνική απόδοση μιάς αγγλικής εκδόσεώς της, δημοσιευθείσας στα πρακτικά του διεθνούς συνεδρίου «New Technologies in Education» που έλαβε χώρα στην Κεφαλονιά το 2004, επιχειρείται η απόδειξη ότι μια ισχυρή συνιστώσα αμφισβήτησης κι εξέτασης στην Επιστήμη, δικαιολογείται να κατέχει μια κεντρική θέση στη μελλοντική εκπαίδευση των νέων. Σήμερα δημοσιεύεται η τρίτη συνέχεια.
Στην πρώτη συνέχεια (εδώ) http://kefalonianews.gr/%CE%BF-%CF%81%CF%8C%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%86%CE%B5%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9/)
εξοικειωθήκαμε με την ιδέα πως ο μεγάλος βαθμός εγκυρότητας ενός υποδείγματος (μοντέλου) το οποίο έχει επινοηθεί/προταθεί/δομηθεί για τον φυσικό κόσμο, κατακτάται υπό καθεστώς διαρκούς υποβολής του σε συνεχείς ελέγχους και, επειδή τους πέρασε επιτυχώς, αντικατοπτρίζει στοιχεία βαθύτερης «αλήθειας» για τη φύση (πορίσματα, συμπεράσματα, επόμενα ερωτήματα), η οποία, τελικά και ιδανικά, οφείλει να μεταδίδεται μέσω της εκπαίδευσης όσο πιστότερα γίνεται. Παρόλα αυτά, οι διαδοχικές δοκιμασίες του κάθε υποδείγματος και τα νέα ερωτήματα γι αυτό, αντικατοπτρίζουν την υποβόσκουσα παρουσία ενός άλλου βασικού στοιχείου, του πνεύματος διαρκούς εκ νέου αμφισβήτησης, το οποίο σε μιά πραγματικά προοδευτική κοινωνία οφείλει επίσης να μεταδίδεται. Το τελευταίο όμως, δηλαδή όλα τα εκπηγάζοντα από την διεργασία αμφισβητήσεώς του ώς «σκεπτικιστική στάση» και νοοτροπία, ούτε κάν επιχειρείται να μεταδοθεί στη πατρίδα μας (αναλογικά στις βαθμίδες εκπαιδεύσεως) και δεν χρειάζεται πολύ σκέψη για να προαισθανθεί κανείς τις συνέπειες που βιώνουμε επί δεκαετίες και την διαπιστωμένη υστέρηση σε σχέση με συνετότερες και σοφότερες κοινωνίες στον παγκόσμιο χώρο.
Στην δεύτερη συνέχεια (εδώ) http://kefalonianews.gr/%CE%BF-%CF%81%CF%8C%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%86%CE%B5%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9-2/
μνημονεύθηκαν τακτοποιημένα τα Εκπαιδευτικά Ζητήματα και Προβλήματα της Σύγχρονης Εποχής που απορρέουν απ’ την ραγδαία αύξηση του βαθμού επιστημονικής παραγωγικότητας δηλαδή του ρυθμού προσθήκης γνωστικών ευρημάτων του τελευταίου αιώνα, η οποία με τη σειρά της δημιούργησε ένα ακόμη σύνολο απαιτητικών προβλημάτων όπως:
α) το πρόβλημα εισαγωγής του σώματος της ‘Νέας Γνώσης’ στο εκπαιδευτικό σύστημα που συχνότατα εκδηλώνεται με το τελικό του αποτέλεσμα δηλαδή τη μετάδοση απαρχαιωμένης γνώσης από κοινού με μια σημαντική τάση διεύρυνσης του χάσματος ανάμεσα στην έρευνα και στο επίπεδο κατανόησης των εξελίξεων από την κοινωνία.
β) το πρόβλημα της «Επιστημονικής Μεθοδολογίας». (με άλλα λόγια, το γεγονός ότι περιοριζόμαστε στη διδασκαλία (και μάθηση) πλήθους τρόπων εφαρμογής γνώσεων και όχι τρόπων διερεύνησης). Στον αντίποδα αυτής της εξελικτικά στείρας ωφελιμιστικής μεθοδολογίας, σύμφωνα με το συγγραφέα, κείται η εισαγωγή της «ερευνητικής διαδικασίας» ως συνθετικού στοιχείου των μαθησιακών στρατηγικών μας. Μάλιστα η αποτελεσματικότητα της μόρφωσης μέσω της ανακάλυψης, ή, αλλιώς, της «εκπαίδευσης μέσω της έρευνας», δοκιμάστηκε σε διάφορα εκπαιδευτικά πειράματα (π.χ. το πρόγραμμα «ΕΥΔΟΞΟΣ-Ι» κλπ) και τα συμπεράσματα υπήρξαν μάλλον ενθαρρυντικά.
γ) την Απαίτηση για Σύγχρονα Εργαλεία για την αναβάθμιση των μαθημάτων. Τα νέα εργαλεία αποτελούν άμεσες συνέπειες αντίστοιχων καθιερωμένων καταστάσεων στην σημερινή κοινωνία: της εμφανίσεως της Κοινωνίας της Γνώσης κατα την οποία η συγχρονική μας διαρκής οικοδόμηση και μορφοποίηση μιάς κοινωνίας της πληροφορίας αποτελεί αποτέλεσμα της διείσδυσης τριών τεχνολογικώς τροφοδοτουμένων ‘κυμάτων’ στην κοινωνία. Της Ανάγκης Διαρκούς Μόρφωσης (συνεπώς, της επιτακτικότητας της δια-βίου εκπαίδευσης), της Εμφανίσεως της Δικτυακής Εκπαιδεύσεως και της ανάγκης για Ορατότητα Μελλοντικών Κατευθύνσεων και τάσεων (διόραση επερχομένων εξελίξεων – Foresight-). Oι νέες τεχνολογίες με σημαντική επίδραση στην ηλεκτρονική εκπαίδευση και η κατά πολύ ευρύτερη διάδοση της τελευταίας από όσο αρχικά αναμενόταν, μάλλον αποτελούν τους κύριους άξονες μίας επερχομένης γενικευμένης μεταρρύθμισης της μελλοντικής εκπαίδευσης.
Η αναμενόμενη παγκόσμια εικόνα διαχειρίσεως της Γνώσης είναι –κυκλικά- η ακόλουθη: Εύρεση νέων γνώσεων, Ανάπτυξη Απορρεουσών Τεχνολογιών (Δημιουργία Αποθηκευτικών Χώρων Μαθησιακών Αντικειμένων, Οπτικά Δίκτυα υψηλής χωρητικότητας, Πλέγματα Η/Υ, Υπηρεσίες Ιστού), Επικαιροποιημένη Εκπαίδευση. Η τελευταία συμπλέκεται με τη λεγόμενη «Ηλεκτρονική Μόρφωση» του αύριο η οποία εμπεριέχει ως απαραίτητα, λειτουργικά χαρακτηριστικά όπως: Γενική βελτίωση της πρόσβασης στο διαδίκτυο, ανάπτυξη του γνωσιακού περιεχομένου διδασκαλιών αντλώντας ύλη από τους αποθηκευτικούς χώρους μαθησιακών αντικειμένων και πολυμέσων, σχεδιασμός μαθημάτων με δεδομένη την ευρυζωνική [πλέον] επικοινωνία, η οποία με τη σειρά της επιτρέπει: Τη χρήση περιεχομένου πλούσιου σε πολυμέσα, τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ περιεχομένου και μαθητή, την δημιουργία παγκόσμιας κοινότητας μαθητών που μελετούν και μαθαίνουν ‘παντού’, ‘πάντα’ και με ‘οποιοδήποτε ρυθμό’.
Ολα τα προαναφερθέντα υπογραμμίζουν την Αναγκαιότητα Αναπροσδιορισμού Στόχων Επιστήμης-Εκπαίδευσης, η οποία θίγεται στην παρούσα τρίτη (3η) συνέχεια του άρθρου σε συσχετισμό με καινοτομικά παιδαγωγικά πειράματα εφαρμογής των ιδεών αυτών που διεξήχθησαν στο ΚΙΕ “ΕΥΔΟΞΟΣ” (Αίνος, Κεφαλληνία) από το 1999 έως το 2005.
