Σε κλίμα εκφοβισμού, πολιτικής πόλωσης, πτωχευτικών ψυχώσεων και τηλεοπτικής υστερίας, η πολυπόθητη εδώ και πέντε χρόνια έκφραση της λαϊκής βούλησης, η δημοκρατική συμμετοχή και η ενεργητική συναπόφαση, φαντάζουν με τρόπο ακραία κατασκευασμένο,  ως πολυτελείς και άρα περιττές “ανέσεις” μιας κοινωνίας θρονιασμένης στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της, με  τριτοκοσμικούς όμως  δείκτες.

Κι ενώ ο ταξικός, ιδεολογικός και πολιτικός χαρακτήρας μιας συζήτησης  με μετωπικά ενδεχομένως χαρακτηριστικά όφειλε ή θα όφειλε να αποτελεί τα τελευταία χρόνια ένα απαραίτητο μεθοδολογικό εργαλείο με ιστορικό μάλιστα πρόσημο για την μελέτη και αντιμετώπιση δομικών προβλημάτων της ευρωπαϊκής και της ελληνικής κοινωνίας, των υπερεθνικών οικονομικών τερατουργημάτων και των αξιακών αρχών και αντιλήψεων στο σύγχρονο  και αμιγώς κερδοσκοπικό περιβάλλον, τελικά, προφανώς σκόπιμα η συζήτηση αυτή το κρίσιμο χρονικό διάστημα ούτε καν ξεκίνησε, καθώς επινοήθηκε από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, η αντιδημοκρατική ελαφρότητα μιας λαμπερής απ’ έξω αλλά από μέσα σκοτεινής κι επώδυνης οικονομικής καθημερινότητας.

Στα πλαίσια αυτά η δημοκρατική εγρήγορση υπό το βάρος της οικονομικής αιχμαλωσίας δίνει την εντύπωση ενός ασυνήθιστου φαινομένου, ικανού να τινάξει στον αέρα τα θεμέλια κοινωνικών  ιδεωδών κι ας μην  αποφάσισε ποτέ κανείς δημοκρατικά γι’ αυτά, ενώ από την άλλη η δογματική προσήλωση σε ατσαλένιους μονόδρομους προκαλεί  αλαζονικά αισθήματα κανονικότητας, τέτοιας μάλιστα έντασης  που επιμένει να αγνοεί τα χιλιάδες θύματα του κοινωνικού εκτροχιασμού.

Προφανώς, μια τέτοια αντιπαράθεση, όσο καθυστερημένη κι αν ήρθε, έχει τα απαραίτητα εκείνα επιχειρήματα προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Και φυσικά και τους θιασώτες, οπαδούς ή απλά χειροκροτητές. Πουθενά όμως δεν υποκρύπτονται τα κρίσιμα εκείνα ποιοτικά χαρακτηριστικά που θα αναδείξουν τις πραγματικές διαστάσεις της αντιπαράθεσης, τα επιχειρήματα της οποίας  παραμένουν  στα όρια των ξαφνικών και ενστικτωδών αντιδράσεων με γνώμονα το ατομικό και λίγο πιο πέρα συμφέρον. Κανένας, δηλαδή, ουσιαστικός διάλογος, για την προοδευτική ή συντηρητική κατεύθυνση μιας Ευρωπαϊκής οντότητας που περιχαρακώνει ιστορικές αξίες και αρχές στο εκβιαστικό και εκφοβιστικό δίλημμα μιας αποκλειστικά και μόνο νομισματικής και χρηματιστηριακής κοινής πορείας.

Αναγκαία, λοιπόν,  πίσω από το εθνικά χρήσιμο όπως παρουσιάζεται άρμα της – χωρίς αντιδράσεις- ευρωπαϊκής κανονικότητας, όλοι εκείνοι, νεόκοποι ευρωπαϊστές, που επιχορηγήθηκαν  για χρόνια στην κατασκευή πολυτελών διαβιώσεων με την ανοχή, την συνδρομή και την δήθεν επίβλεψη ενός ντόπιου ολιγαρχικού συστήματος  που επιδότησε οπαδούς, κομματικούς υποστηρικτές, εργολάβους   και καταναλωτές, οι οποίοι στις μέρες μας, με την αναγγελία και μόνο του δημοψηφίσματος (για να μην πούμε από την τελευταία εκλογική αναμέτρηση) εμφάνισαν εαυτούς με κραυγές και ψιθύρους, ως νεόπτωχα θύματα της νέας κυβερνητικής αντίληψης για το ελληνικό και ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.  Με όρους μάλιστα,  για πρώτη φορά  κινηματικά διαδηλωτικούς, με συγκεντρώσεις στην ασυνήθιστη, για τέτοιου χαρακτήρα  κοσμοσυρροές,  πλατεία Συντάγματος, με τηλεοπτικές άναρθρες κραυγές μπροστά στον φόβο μιας πτώχευσης  που για τα μεγάλα λαϊκά στρώματα έχει ήδη επέλθει πολύ πριν  ο δείκτης της τηλεόρασης μετρήσει αντίστροφα το βράδυ της Τρίτης.

Από την άλλη, θύματα στοχευμένων πολιτικών για την διάσωση τραπεζικών δανεικών αποθεμάτων,  άνεργοι, φτωχοί και περιθωριοποιημένοι, επενδύουν στην δημοκρατική διαδικασία κόπους και αγωνίες για την απελευθέρωση τους από σκληρούς δανειστές και απάνθρωπες πολιτικές, ελπίζοντας σε ρήξεις που στον παρόντα πολιτικό συσχετισμό το πιο πιθανό είναι να μην έλθουν ποτέ. Έστω κι έτσι όμως, νιώθουν ήδη για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια την αξιοπρέπεια να επιστρέφει στις εξαθλιωμένες ζωές τους, απολαμβάνουν το ιστορικό και συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμά τους για ενεργητική συμμετοχή και δημοκρατική έκφραση, νιώθουν ισότιμοι σε μια διαδικασία που τα τελευταία πέντε και πολύ περισσότερα χρόνια διεξαγόταν ερήμην τους, σπρώχνοντάς τους καθημερινά στο κοινωνικό και οικονομικό περιθώριο. Και είναι σίγουρα περισσότεροι.

Η κοινωνική αυτή διαίρεση, συνάμα δε πολιτική και οικονομική, προφανώς δεν προλαβαίνει να ξεδιπλώσει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της, τη σκέψη και την προοπτική της στο μεσοδιάστημα μέχρι και το δημοψήφισμα της Κυριακής. Υπό το βάρος όμως ενός πρωτόγνωρου τηλεοπτικού βομβαρδισμού τρόμου, των δυσκολιών που προέκυψαν από το κλείσιμο των τραπεζών που σχεδίασαν κι επέβαλλαν οι “ευρωπαϊστές” ιδιοκτήτες του χρήματος και κατασκευαστές της ρευστότητας και με την πολιτική υπεράσπιση μνημονικών πολιτικών από εκείνους που δεν θέλησαν ποτέ να κατανοήσουν και να δεχτούν την απώλεια κυβερνητικών θώκων, η δημοκρατική διαδικασία όπως εξελίσσεται, τουλάχιστον αποδεικνύει  εκείνους που ουσιαστικά τους τρομάζει το ενδεχόμενο μιας καθαρής  λαϊκής εντολής και η λύση της δημοκρατικής έκφρασης της ελληνικής κοινωνίας και όχι μόνο μιας κυρίαρχης τάξης.

Και μπορεί να θέλουν να παρουσιάσουν εμφατικά το διακύβευμα της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης που ποτέ όμως (καλώς ή κακώς) δεν αμφισβητήθηκε, ουσιαστικά όμως το προσωπικό τους διακύβευμα δεν είναι άλλο από την απειλή της δικής τους και μόνο ενσωμάτωσης-όπως και των συμφερόντων που υπηρετούν- σε μια πολιτική και οικονομική τάξη που χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση διαφεντεύει τις τύχες των ευρωπαϊκών κοινωνιών.  Όταν λοιπόν η αναγγελία και μόνο ενός δημοψηφίσματος ταρακουνά τα αχυρένια πόδια μιας ατσαλένιας καταπιεστικής οικονομικής ελίτ, τότε το αποτέλεσμα της Κυριακής, ακόμη κι αν δεν προκαλέσει την επιδιωκόμενη ιστορική ανατροπή, τουλάχιστον θα αμφισβητήσει και μάλιστα όχι μόνο συμβολικά,  μια πορεία που δεν πρέπει και δεν μπορεί να παραμείνει μονόδρομος.  Πρώτη φορά, δημοκρατικά.

Σταύρος Αντύπας