Το ΡΙΚ ψηφιοποίησε μια σπάνια τηλεοπτική συνέντευξη τού Νίκου Καββαδία στη Λεμεσό (1965). Τη συνέντευξη πήρε ο δημοσιογράφος Κώστας Σερέζης. Δείτε, για πρώτη φορά, τον ποιητή να μιλά στην κάμερα. Στην ταινία, ο ποιητής εκφράζει την μεγάλη του αγάπη για την Κύπρο και απαγγέλλει στην κυπριακή διάλεκτο ένα ποίημα του λαϊκού ποιητή Δημήτρη Λιπέρτη, που είχε γνωρίσει, όπως λέει. Πρόκειται για απόσπασμα από το ποίημα του Λιπέρτη «Βούττημαν Ήλιου».
«Ἂρκον πὢν νά μέ παίρνουσιν οἱ τέσσερις τζι ἐμέναν
μές τζ’είν’ τήν ἀνακατωσ’ιάν
Ἒλα τζ’ ἐσού στήν ἐκκλησ’ιάν
Μέν ἀντραπῆς κανέναν.
…
Τούς ζωντανούς ἒν πὢχουσιν μάσ ‘ην τζι ἐν τούς χωνεύκουν.
Τούς πεθαμμένους συχχωροῦν
Ἒν φούχτα χῶμαν τζι ἐν μποροῦν.
Κόρη, νά τούς παιδεύκουν.»
Ολόκληρο το ποίημα (στις παρενθέσεις εξηγώ δύσκολες λέξεις), πιο κάτω:
ΒΟύΤΤΗΜΑΝ ήΛΙΟΥ
Άρκον (κάποτε) πών να με παίρνουσιν
οι τέσσερις τζι έμεναν
μες τζι ειν την ανακατωσιάν
έλα τζι εσού στην εκκλησιάν
μεν αντραπής κανέναν.
Αγάππουσ-σε έξω ψυσ’ ης
τζι εν να σε καταχνώσουν (κατακρίνουν)
αν είσαι κόρη σπλαχνιτζ’ η
μεν περαρκήσης (αργήσεις πολύ), έρκου τζ’ ει
πριχού (πριν) να με λουκκώσουν (θάψουν).
Τους ζωντανούς απώχουσιν
μάσ’ην (έχθραν) τζι’ εν τους χωνεύκουν τους πεθαμένους συγχωρούν
εν φούχτα χώμα τζι’ εν μπορούν,
κόρη να τους παιδεύκουν.
Ππέφτει τους πιον μακάριση
τζαι ψυσικόν διούσι
γιατί που τον ψεματινόν
πηαίννουν στον αληθινόν
κόσμο τζι’ εν να κριθούσι.
Αν μεν μου κάμουν κόλλυφα
στες τρεις με σαραντάριν
μήτε στον γρόνο λουτουρκάν
πάρουμου για παρηορκάν
κάμε μου τουν την χάριν.
Βούττημαν ήλιου τζι ύστερις
τέλεια πών να συγράσει (σουρουπώσει)
τζιαι πών ν’ αδκειάσουν τα στενά
πών εσ’ ει πλάσμαν να περνά
για να σε ξιφαράση (ξαφνιάσει),
έλα τζιαι σου στο μνήμαν-μου
τζιαι μες τον μπότην (πήλινο δοχείο νερού) άψε
αϊταφίτικον τζερίν
κάπνισε, κόρη, νακκουρίν (λίγο)
νομάτισ’-με (πες τ’ όνομά μου) τζιαι κλάψε.

Δημήτρης Λιπέρτης

Κουμέττος Κατσιολούδης fb