Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας πραγματοποιήθηκε σήμερα Τρίτη 25 Οκτωβρίου 2016 η αναβληθείσα από Δευτέρα 10 Οκτωβρίου, λόγω καιρού, δράση ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης της Κοινότητας για την ψυχική ασθένεια και τις σχετικές υπηρεσίες που υπάρχουν στην Κεφαλονιά.

Η παραπάνω δράση πραγματοποιήθηκε στο Λιθόστρωτο από τους εργαζόμενους της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας Κεφαλονιάς – Ζακύνθου – Ιθάκης, που λειτουργεί από την ΑμΚΕ «ΜΕΤΑΒΑΣΗ.

Η τοπική κοινωνία ενημερώθηκε για τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας και τη βοήθεια που μπορούν να λάβουν τα άτομα που πάσχουν, ώστε να έχουν μια αξιοπρεπή και ποιοτική ζωή.

Διαπιστώθηκε για άλλη μια φορά ότι η ενημέρωση συμβάλει στην άρση των στερεοτύπων και στην καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος που συνοδεύει την ψυχική ασθένεια.

« Η Ψυχική Υγεία είναι υπόθεση όλων! »

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

10 Οκτώβριου 2016

 «Σχιζοφρένεια»…  Μια λέξη που σίγουρα δεν ακούτε για πρώτη φορά!

Η «σχιζοφρένεια» είναι μία λέξη που κάνει πολλούς ανθρώπους να αισθάνονται άβολα. Τη χρησιμοποιούμε συνήθως για να περιγράψουμε κάποιον που συμπεριφέρεται “παράξενα”, “ασυνήθιστα” ή “επικίνδυνα”, ενώ τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κάνουν συχνά χρήση αυτής για να περιγράψουν περιστατικά ωμής βίας και αποτρόπαιης εγκληματικότητας.             Ωστόσο για εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο η σχιζοφρένεια είναι μια ασθένεια και δεν ξαφνιάζει το γεγονός ότι, για τους ανθρώπους με τη διάγνωση αυτή, η λέξη αυτή τρομάζει. Νιώθουν σαν η ίδια η κοινωνία να τους απομονώνει, να τους έχει καταδικάσει να είναι «βίαιοι» και «εκτός ελέγχου», ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι, αφού μόνο λίγοι από αυτούς γίνονται βίαιοι και μάλιστα σε ποσοστό που δεν διαφέρει πολύ από ότι στο φυσιολογικό πληθυσμό.

Τι είναι όμως η σχιζοφρένεια;

             Είναι μια νόσος του εγκεφάλου που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε και συμπεριφερόμαστε. Είναι το αποτέλεσμα μιας διαταραχής του εγκεφάλου, όπως ακριβώς ο σακχαρώδης διαβήτης είναι το αποτέλεσμα μιας διαταραχής της λειτουργίας του παγκρέατος. Όπως και η τελευταία, αν και η σχιζοφρένεια δεν είναι πλήρως ιάσιμη, αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με το συνδυασμό φαρμάκων και προγραμμάτων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης.

            Τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας (ή ψύχωσης, όπως συνηθίζεται να λέγεται) διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τα  «θετικά»  και τα «αρνητικά».

Τα «θετικά» απεικονίζουν ασυνήθιστα βιώματα που προστίθενται στις συνηθισμένες εμπειρίες της ζωής, ενώ φυσιολογικά θα έπρεπε να απουσιάζουν και είναι εκείνα που κάνουν τον ασθενή να χάνει την επαφή με την πραγματικότητα.

Στα θετικά συμπτώματα περιλαμβάνονται οι παραληρητικές ιδέες και οι ψευδαισθήσεις. Οι πρώτες είναι εσφαλμένες πεποιθήσεις για τις οποίες ο ασθενής είναι ακράδαντα πεπεισμένος. Μπορεί π.χ. να πιστεύει ότι υπάρχει κάποια συνωμοσία εναντίον του, ότι τον καταδιώκουν, τον κατασκοπεύουν ή τον ελέγχουν, ότι θέλουν να τον βλάψουν τον ίδιο ή την οικογένειά του ή ότι τον σχολιάζουν.

Πολλές φορές μία παραληρητική ιδέα μπορεί να είναι ένα μέσο προκειμένου να εξηγηθούν οι ψευδαισθήσεις. Για παράδειγμα αν κάποιος ακούει φωνές που μιλούν για αυτόν, μπορεί να τις αποδώσει σε κάποια ενέργεια που γίνεται εναντίον του. Οι ψευδαισθήσεις είναι διαταραχές από την αντίληψη που μπορεί να αφορούν και τις πέντε αισθήσεις, οι πιο συνηθισμένες ωστόσο στη σχιζοφρένεια είναι οι ακουστικές ψευδαισθήσεις.

Τα «αρνητικά» ονομάζονται έτσι γιατί η ασθένεια φαίνεται να αφαιρεί μέρος από τα ενδιαφέροντα, τα κίνητρα, την ενεργητικότητα και τη διάθεση του ατόμου που νοσεί. Είναι σαφώς λιγότερο δραματικά από τα θετικά και πολλές φορές οι άλλοι δυσκολεύονται να τα καταλάβουν και τα θεωρούν ως «τεμπελιά».

Ωστόσο, υπάρχουν μορφές σχιζοφρένειας που δεν χαρακτηρίζονται από την παρουσία όλων των παραπάνω συμπτωμάτων. Μπορεί π.χ. κάποιος να ακούει φωνές και να έχει αρνητικά συμπτώματα, αλλά όχι παραληρητικέ ιδέες, ενώ άλλοι με παραληρητικές ιδέες να έχουν πολύ λίγα αρνητικά συμπτώματα. Αν κάποιος μάλιστα έχει αρνητικά συμπτώματα μόνο με διαταραχές σκέψης και συγκέντρωσης μπορεί να μην αναγνωριστεί το πρόβλημα για χρόνια.

            Η σχιζοφρένεια προσβάλλει έναν στους εκατό ανθρώπους κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Προσβάλλει το ίδιο και τα δύο φύλα, ενώ φαίνεται να είναι πιο συχνή στις αστικές περιοχές. Είναι σπάνια πριν από τα 15, αλλά μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία μετά από αυτή, πιο συχνά μεταξύ 15 και 35 χρόνων.

            Η σχιζοφρένεια προκαλείται από έναν συνδυασμό διαφορετικών παραγόντων, οι οποίοι επιδρούν διαφορετικά στον κάθε άνθρωπο. Ένας στους δέκα ασθενείς με σχιζοφρένεια έχει κάποιον συγγενή με την αρρώστια.

Η χρήση ουσιών, όπως αμφεταμινών, κοκαΐνης και κάνναβης φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένη συχνότητα νόσησης. Ειδικά η τελευταία αυξάνει την πιθανότητα νόσησης έως και έξι φορές σε σχέση με το φυσιολογικό πληθυσμό σε άτομα που κάπνισαν συχνά (περισσότερο από 50 φορές) κατά την εφηβεία τους.

            Αν ο συγγενής σας ή εσείς ο ίδιος λοιπόν έχετε συμπτώματα σχιζοφρένειας πρέπει να αρχίσετε φαρμακευτική αγωγή όσο πιο σύντομα γίνεται, κι αυτό γιατί έχει αποδειχθεί ότι όσο πιο μικρή είναι η περίοδος μεταξύ της έναρξης των συμπτωμάτων και της φαρμακευτικής αγωγής, τόσο καλύτερη είναι η πρόγνωση. Η υπεραπλουστευμένη γενίκευση ότι κανείς δεν θεραπεύεται από τη σχιζοφρένεια οδηγεί σε απελπισία και απόγνωση. Στατιστικές έχουν δείξει ότι για κάθε πέντε άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα σχιζοφρένειας, το ένα θα τα ξεπεράσει μέσα στα πρώτα πέντε χρόνια, τα τρία θα τα ξεπεράσουν αλλά θα τα εμφανίσουν πάλι, διατηρώντας ωστόσο τα περισσότερα από αυτά μια ικανοποιητική λειτουργικότητα, ενώ μόνο το υπόλοιπο ένα θα ταλαιπωρείται από τα συμπτώματα αυτά για το υπόλοιπο της ζωής του με συχνές εξάρσεις, νοσηλείες και ανάγκη για συνεχή φροντίδα και υποστήριξη.

Ωστόσο τα φάρμακα δεν είναι η μόνη απάντηση στην αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας. Είναι το πρώτο βήμα που μπορεί να ελέγξει τα συμπτώματα της ασθένειας έτσι ώστε να κάνει άλλους τρόπους παρέμβασης περισσότερο εφικτούς. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η υποστήριξη του αρρώστου και της οικογένειάς του, ψυχολογικές θεραπείες και προγράμματα ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης.

Γιατί όμως χρειάζεται αυτό; Διότι η σχιζοφρένεια είναι κάτι πολύ περισσότερο από τον εσφαλμένο τρόπο σκέψης και αντίληψης της πραγματικότητας. Τα περισσότερα από αυτά τα άτομα όσο προχωράει η νόσος αποσύρονται κοινωνικά, προτιμούν να περνούν τη ζωή τους μόνα. Έχουν προβλήματα με τη συγκέντρωσή τους, την κινητοποίησή τους και την ικανότητά τους για την επίλυση βασικών προβλημάτων. Στερούνται βασικών δεξιοτήτων απαραιτήτων για τις καθημερινές τους δραστηριότητες και άντλησης ευχαρίστησης από τη ζωή εν γένει.

Η ανακάλυψη αποτελεσματικών φαρμακευτικών θεραπειών και η ανάπτυξη συγχρόνων μεθόδων αποκατάστασης έχει καταστήσει δυνατή την αντιμετώπιση των ασθενών με σχιζοφρένεια στην κοινότητα κοντά στις οικογένειες τους.

Οι τελευταίες παίζουν σημαντικό ρόλο σε αυτό, οι δε επαγγελματίες ψυχικής υγείας εργάζονται από κοινού με τις οικογένειες στην αποκατάσταση αυτών των ατόμων δημιουργώντας ένα υποστηρικτικό πλαίσιο για τα ίδια ή και τις οικογένειές τους που βαρύνονται από αυτό το χρόνιο φόρτο φροντίδας των δικών τους.

Μην διστάσεις να επικοινωνήσεις μαζί μας!

Οι υπηρεσίες μας παρέχονται ΔΩΡΕΑΝ και είναι απόλυτα ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΕΣ

Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Κεφαλονιάς – Ζακύνθου – Ιθάκης

Τηλέφωνα: 26710-24437 – 6936759272-3

Διεύθυνση: Βούρβαχη 6Α, 28100, Αργοστόλι

Website: www.metavasi.gr

email: metavasiargostoli@gmail.com

Σχιζοφρένεια: Μύθοι και πραγματικότητα

Κάθε ασθενής με σχιζοφρένεια έχει διαφορετική εξέλιξη. Η σχιζοφρένεια έχει πολλές μορφές με διαφορετικό τρόπο έναρξης, με διαφορετική πορεία και έκβαση και διαφορετική ανταπόκριση στη θεραπεία.

Μύθος: Τα άτομα με σχιζοφρένεια είναι συνήθως βίαια και επικίνδυνα.

Αλήθεια: Τα άτομα με σχιζοφρένεια δεν είναι συνήθως βίαια και επικίνδυνα. Η πραγματικότητα για τη σχέση βίας και σχιζοφρένειας είναι πολύ διαφορετική από την εικόνα που αναπαράγουν τα στερεότυπα. Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει ότι:

• Η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων με ψυχική ασθένεια δε χρησιμοποιεί βία και γενικότερα τα άτομα με ψυχική ασθένεια δεν είναι περισσότερο επικίνδυνα αν συγκριθούν με τον υγιή πληθυσμό.
• Τα άτομα με σχιζοφρένεια εμφανίζουν ελαφρά αυξημένους δείκτες στα εγκλήματα βίας. Η βία όμως που σχετίζεται με τη σχιζοφρένεια οφείλεται κυρίως στη μη λήψη των φαρμάκων ή στην ακαταλληλότητα της θεραπείας και στην έλλειψη στήριξης και αποδοχής.
• Οι ασθενείς με σχιζοφρένεια που κάνουν κατάχρηση ουσιών και αλκοόλ διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για εκδήλωση βίαιης συμπεριφοράς.
• Οι παραληρητικές ιδέες που το περιεχόμενό τους είναι απειλητικό για τη ζωή του ασθενή αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης βίαιης συμπεριφοράς. Συνεπώς η κατάλληλη θεραπεία των παραληρητικών ιδεών μειώνει αισθητά τον παραπάνω κίνδυνο.
• Η βίαιη συμπεριφορά των ατόμων με σχιζοφρένεια τις πιο πολλές φορές περιλαμβάνει βίαιες εκδηλώσεις που σχετίζονται με την επιβίωσή τους. Στην πραγματικότητα, τα άτομα με σχιζοφρένεια συνήθως δεν είναι θύτες, αλλά θύματα βίαιης συμπεριφοράς ή κακοποίησης.
• Τα εγκλήματα βίας που διαπράττονται από τα άτομα με σχιζοφρένεια έχουν διαφορετικό κίνητρο και διαφορετικά θύματα σε σχέση με αυτά που διαπράττονται από τους λεγόμενους «υγιείς». Συνήθως, στα πρώτα θύματά τους περιλαμβάνονται άτομα του στενού οικογενειακού τους περιβάλλοντος και ακολουθούν τα πρόσωπα εξουσίας, όπως πολιτικοί, γιατροί ή δικαστές.
• Ο μόνος τρόπος για να μειωθεί η εκδήλωση βίαιης και επικίνδυνης συμπεριφοράς στους ασθενείς με σχιζοφρένεια είναι η πρόσβαση σε θεραπευτικές υπηρεσίες, η λήψη της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής και, γενικότερα, της θεραπείας καθώς και η παράλληλη μείωση του στίγματος και των διακρίσεων, που απογοητεύουν και αποθαρρύνουν όσους αναζητούν βοήθεια για τα προβλήματά τους.

Μύθος: Τα άτομα με σχιζοφρένεια έχουν διπλή προσωπικότητα ή διχασμένη προσωπικότητα.

Αλήθεια: Τα άτομα με σχιζοφρένεια δεν έχουν ούτε ‘διπλή’ ούτε “διχασμένη προσωπικότητα”. Αυτό συνήθως λέγεται γιατί τα άτομα με σχιζοφρένεια συχνά συμπεριφέρονται και λειτουργούν αντιφατικά. Υπάρχουν φορές, που άλλα λένε, άλλα εννοούν και άλλα κάνουν, κι ενώ αυτό μπορεί κάποιες στιγμές να συμβεί στον καθένα, στα άτομα με σχιζοφρένεια συμβαίνει συχνότερα. Γενικά, μπορούμε να πούμε ότι ένα άτομο που εκδηλώνει σχιζοφρένεια μας φαίνεται διαφορετικό επειδή επηρεάζεται η σκέψη και το συναίσθημα και όχι συνολικά η προσωπικότητά του.

Μύθος: Για τη σχιζοφρένεια ευθύνονται οι γονείς και το οικογενειακό περιβάλλον.

Αλήθεια: Η οικογένεια δεν ευθύνεται για την ανάπτυξη της σχιζοφρένειας. Δεν υπάρχουν δεδομένα, που να αποδεικνύουν ότι το οικογενειακό περιβάλλον, η ελλιπής διαπαιδαγώγηση ή η κακή ανατροφή προκαλούν σχιζοφρένεια. Ενώ αντίθετα υπάρχουν ερευνητικά στοιχεία, που πιστοποιούν επαρκώς τα βιολογικά αίτια της νόσου. Χιλιάδες γονείς υποφέρουν από συναισθήματα ντροπής και ενοχής γιατί θεωρούν ότι πιθανόν αυτοί με τη συμπεριφορά τους προκάλεσαν αυτή την κατάσταση. Σήμερα, έχει αποδειχθεί ότι οι οικογενειακές σχέσεις μπορεί να μην ευθύνονται για τη γένεση της σχιζοφρένειας αλλά μπορεί να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά την εξέλιξή της. Επειδή το συναισθηματικό βάρος από τη σχιζοφρένεια είναι τεράστιο για τα μέλη των οικογενειών, αυτό που χρειάζονται είναι κατανόηση, συμπαράσταση και υποστήριξη και σε καμία περίπτωση απόρριψη και ενοχοποίηση.

Μύθος: Τα άτομα με σχιζοφρένεια έχουν νοητική στέρηση.

Αλήθεια: Σχιζοφρένεια και νοητική στέρηση είναι δύο διαφορετικές διαγνώσεις. Η σχιζοφρένεια προσβάλλει άτομα ανεξάρτητα από το νοητικό τους επίπεδο. Ένα άτομο με νοητική στέρηση δε σημαίνει ότι έχει απαραίτητα κάποια άλλη ψυχική διαταραχή. Ούτε ότι ένα άτομο με σχιζοφρένεια, όταν εμφανίζει προβλήματα από τη σκέψη του, σημαίνει ότι έχει μειωμένη νοημοσύνη. Η σχιζοφρένεια και η νοητική στέρηση είναι δυο τελείως διαφορετικές καταστάσεις.

Μύθος:Τα άτομα με σχιζοφρένεια πρέπει να κλείνονται στο ψυχιατρείο.

Αλήθεια: Τα άτομα με σχιζοφρένεια πρέπει να νοσηλεύονται όταν και όσο το χρειάζονται πραγματικά. Αυτό γίνεται, κυρίως, όταν κυριαρχούν τα οξέα συμπτώματα της νόσου που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν σε εξωτερική βάση. Η σχιζοφρένεια σήμερα μπορεί να αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά έξω από το ίδρυμα, στην κοινότητα. Εξάλλου, ο εγκλεισμός στο ίδρυμα στερεί τον ασθενή από τα κοινωνικά ερεθίσματα, τον οδηγεί στο περιθώριο και την κοινωνική απομόνωση και συμβάλλει έτσι στη διαιώνιση του στίγματος.

Μύθος: Οι άρρωστοι με σχιζοφρένεια δεν είναι ικανοί να πάρουν αποφάσεις για τη θεραπεία τους.

Αλήθεια: Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν αλλά και θέλουν να συμμετέχουν στις αποφάσεις που αφορούν τη θεραπεία τους. Βέβαια η ικανότητά τους να λάβουν ανάλογες αποφάσεις δεν είναι πάντα η ίδια σε όλες τις φάσεις της ασθένειας. Υπάρχουν φάσεις όπως η έναρξη της νόσου ή οι υποτροπές όπου η ικανότητα αυτή περιορίζεται και άλλες φάσεις όπου ο ασθενής μπορεί να συμμετέχει ενεργά στη θεραπεία του. Οι έρευνες δείχνουν πως η συμμετοχή του ασθενή και της οικογένειάς του στη λήψη αποφάσεων, βοηθάει στην καλή συνεργασία με το γιατρό και τους θεραπευτές, βελτιώνει το τελικό αποτέλεσμα και ενισχύει τη «συμμόρφωση» στη θεραπεία.

Μύθος: Τα άτομα με σχιζοφρένεια δεν μπορούν να εργαστούν.

Αλήθεια: Τα άτομα με σχιζοφρένεια μπορούν να εργαστούν, ακόμη κι αν παρουσιάζουν συμπτώματα. Οι περισσότερες μελέτες έχουν δείξει, ότι τα άτομα που πάσχουν από σοβαρές ψυχικές ασθένειες βελτιώνονται πολύ όταν εργάζονται και γενικά φαίνεται ότι η εργασία συμβάλλει στη θεραπεία. Η εργασία επιτρέπει στα άτομα με σχιζοφρένεια να έρχονται σε επαφή με ομάδες υγιών και αυξάνει τις πιθανότητες ανάπτυξης σχέσεων με τους άλλους.

Μύθος: Κανείς δεν θεραπεύεται από τη σχιζοφρένεια.

Αλήθεια: Κάθε ασθενής με σχιζοφρένεια έχει διαφορετική εξέλιξη. Η σχιζοφρένεια έχει πολλές μορφές με διαφορετικό τρόπο έναρξης, με διαφορετική πορεία και έκβαση και διαφορετική ανταπόκριση στη θεραπεία. Η γενίκευση, ότι κανείς δε θεραπεύεται από τη σχιζοφρένεια που υπονοεί ότι η σχιζοφρένεια είναι σε όλες τις περιπτώσεις ανίατη νόσος, οδηγεί σε απελπισία και απόγνωση και τους ασθενείς και τους συγγενείς τους.

Μύθος: Η σχιζοφρένεια προκαλείται από κακά πνεύματα και μάγια.

Αλήθεια: Η σχιζοφρένεια δεν προκαλείται ούτε από κακά πνεύματα ούτε από μάγια. Παρόλα αυτά, σε πολλά μέρη του κόσμου αρκετοί άνθρωποι πιστεύουν, ότι η σχιζοφρένεια προκαλείται από τις ενέργειες κακών πνευμάτων ή την επίδραση μαγείας.

Είναι σημαντικό, λοιπόν, να γνωρίζουμε ότι:

Η σχιζοφρένεια δεν προκαλείται από κατάρες και από “κακό μάτι”.

Η σχιζοφρένεια δεν είναι η τιμωρία του Θεού για τις αμαρτίες της οικογένειας.

Η σχιζοφρένεια δεν προκαλείται από έλλειψη θρησκευτικής πίστης.

Η σχιζοφρένεια δεν είναι το αποτέλεσμα ερωτικής απογοήτευσης.

Η σχιζοφρένεια δεν οφείλεται στην υπερβολική μελέτη.

Η σχιζοφρένεια δεν προκαλείται από τον αυνανισμό.

Η σχιζοφρένεια δεν είναι μεταδοτική.

Πηγή:

Ενημερωτικό έντυπο της Μονάδας Υποστήριξης και Παρακολούθησης “Ψυχαργώς”, για την οποία μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες στη  διεύθυνση: www.msu.gr.