ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΩΣ, η αναδημοσίευση μερική ή ολική,  στους μή έχοντες εγγράφως άδεια από το LIXOURI.GR και την αρθρογράφο !

Οι εκκλησίες θα παραμείνουν κλειστές για τους πιστούς και δεν θα γίνει την ημέρα των Θεοφανείων Αγιασμός των υδάτων σε Λιμάνι και Βρύση Ληξουρίου, όσο για την Θεία Λειτουργία των Θεοφανείων θα πραγματοποιηθεί από τους Ιερείς, κεκλεισμένων των θυρών, χωρίς πιστούς.
Οπότε, ακολουθεί ένα κείμενο του κ. Κουτουφά από τα έθιμα και την Βάπτιση στο Ληξούρι, καθώς και βιντεάκια της τελευταίας 5ετίας από τον Αγιασμό των Υδάτων στην πόλη μας.

Η Βάφτιση στο Ληξούρι

Το έθιμο που αρχίζει από τα χαράματα της ημέρας του Αγιασμού, μιας μέρας σημαντικής πριν των Φώτων, θέλει τις νοικοκυρές να ετοιμάζουν τηγανίτες και τηγανόψωμα, στα οποία έριχναν μέλι, ζάχαρη ή κότο… για κέρασμα στους επισκέπτες της ημέρας, αλλά και για την οικογένεια.

Από το πρωϊ οι παπάδες όλων των ενοριών στο Ληξούρι, πήγαιναν στα σπίτια των ενοριτών τους, για τον αγιασμό της χρονιάς.

Και στο σπίτι συνήθως, τους περίμενε όλη η οικογένεια με τα ρούχα τα «καλά» για να αγιάσει και το σπίτι και τους ίδιους, με το «ματσάκι» βασιλικό που βουτούσαν στον αγιασμό.

Στο κάθε σπίτι, τον παπά και παιδί που κρατούσε το κανάτι με τον αγιασμό, μετά την σύντομη τελετή, τους περίμενε και το κέρασμα, κυρίως με τηγανίτες.

Επίσης υπήρχε από παλιά, η συνήθεια στο κανάτι με τον αγιασμό, να ρίχνουν ένα χρηματικό ποσό σε κέρματα που πήγαινε στην εκκλησία και στο παιδί που βοηθούσε.

Βέβαια, από κάποια στιγμή και μετά, όταν άρχισαν να κυκλοφορούν πιο πολλά χαρτονομίσματα, ο παπάς ή ο βοηθός, κράταγαν ένα μικρό χαρτοφύλακα και ο κόσμος, αναλόγως αν είχε χαρτονόμισμα ή κέρματα τα έριχνε στο κανάτι ή στον χαρτοφύλακα. Σήμερα βέβαια, έχει παραμεριστεί το κανάτι, αφού τα περισσότερα χρήματα που δίνονται, είναι σε χαρτονόμισμα και έτσι πάνε στον χαρτοφύλακα.
Την επόμενη ημέρα των Θεοφανείων τελείται και ο αγιασμός των υδάτων.

Είναι η ημέρα –όπως αλλιώς λέμε – των Φώτων και μετά την θεία λειτουργία, γίνεται η βάφτιση σε δύο σημεία. Πρώτα γίνεται ο αγιασμός των υδάτων, στην θάλασσα μέσα στο λιμάνι και μετά η Φιλαρμονική, ο Δεσπότης, οι επίσημοι, κλήρος και λαός πορεύονται προς την Βρύση που βρίσκεται στο πάνω δεξιά μέρος της κεντρικής πλατείας του Ληξουριού.

Είναι μεταξύ της Λεωφόρου και της Πλατείας. Εκεί γίνεται η τελετή του αγιασμού των υδάτων από τον Δεσπότη, μια τελετή που γινόταν και προσεισμικά.

Οι εκκλησίες -και ιδιαίτερα ο Παντοκράτορας- ήταν στρωμένες με καλοφτιαγμένα πευκιά (χαλιά), στολισμένες με βασιλικό, μυρσίνες, φοινικόκλαρα και έλατα. Μετά την Θεία Λειτουργία στον Παντοκράτορα που τελειώνει λίγο αργότερα από τις άλλες εκκλησίες, συγκεντρώνονται παπάδες, ψαλτάδες, τοπικοί επίσημοι και μαζί η Φιλαρμονική πηγαίνουν προς την παραλία όπου παλαιότερα, αριστερά στην γωνία μπροστά στο Λιμεναρχείο, γινόταν η τελετή του αγιασμού των υδάτων και ο αρχιερατικός επίτροπος έριχνε τον σταυρό.

Πριν από 15 περίπου χρόνια, ο μακαριστός Μητροπολίτης Κεφαλληνίας Σπυρίδωνας καθιέρωσε να έρχεται και στο Ληξούρι για τον αγιασμό των υδάτων.

Έτσι η τελετή γίνεται, μετά την αντίστοιχη τελετή στο Αργοστόλι. Ο Δεσπότης επιβιβάζεται στο φέρρυ μπώτ και μαζί με τους επισήμους έρχονται στο Ληξούρι, όπου εκεί επιβαίνουν και οι κληρικοί του Ληξουριού, οι επίσημοι και η Φιλαρμονική.

Από το δίπλα μέρος του φέρυ, εκεί που είναι η κουπαστή και ο διάδρομος των επιβατών, ο δεσπότης αρχίζει την τελετή και ενώ ο κόσμος παρακολουθεί από την παραλία, ρίχνει στον σταυρό τρεις φορές στην θάλασσα ενώ η Φιλαρμονική παιανίζει, οι παπάδες και οι ψαλτάδες ψάλλουν και βάρκες, καϊκια και φέρυ σφυρίζουν, μέσα σε ένα κλίμα εορταστικό.

Επίσης αφήνουν τα περιστέρια και κάποιοι νέοι, πέφτουν στα κρύα νερά για να βρούν το σταυρό. Βάρκες, καΐκια και κάθε λογής πλεούμενο κορνάρουν ως ένδειξη χαράς και συμμετοχής. Παλιότερα , όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μ. Γερουλάνος στο βιβλίο του :

“O Σταυρός ερρίπτετο εις την θάλασσα χωρίς να είναι προσδεδεμένος και ήτο ζήτημα φιλοτιμίας ποιος θα ήτο έτοιμος με τα ρούχα , ως είχε, να πέση εις την θάλασσα και να φέρη τον Σταυρόν.»
Επίσης, τότε που οι εποχές ήταν πολύ δύσκολες, όσοι έπεφταν για να πιάσουν τον σταυρό, έβγαζαν δίσκο και ο κόσμος έριχνε ότι μπορούσε, σε κέρματα.

Όπως ήταν βρεγμένοι, με τα νερά και τουρτουρίζοντας μέσα στο κρύο, γυρνούσαν με τον δίσκο στους περιπατητές αλλά και σε όσους ήταν καθισμένοι στα καφενεία και ο κόσμος ανταποκρινόταν, σύμφωνα με τις δυνατότητες τους.

Στην συνέχεια γινόταν και ή άλλη βάφτιση –όπως είπαμε – στο πάνω μέρος της Πλατείας στην Δημόσια Βρύση, όπου όλοι πήγαιναν σε πομπή… και ο δεσπότης αγίαζε και εκεί τα νερά.

Τα κάλαντα:

Η Θεία Γέννηση Χριστού
Επέρασε και πάει
Μετά ημέρας δεκατρείς
Ενεφανίσθη πάλι.

Μικρό μικρό στη Βηθλεέμ
Σπήλαιο τον εδέχθη
Και τώρα άνδρας τέλειος
Στον Ιορδάνη τρέχει

Με ένα καμηλόδερμα
Ήτανε τυλιγμένος
Και με τη ζώνη του Χριστού
Ήταν περιζωσμένος

Εκοίταξα στον ουρανό
Και είδα δυο στεφάνια
Και με το καληνύχτισμα
Καλά σας Θεοφάνεια!

Αριστέα Χαριτάτου