Κυριακάτικη Ημερίδα στην Φιλαρμονική Σχολή Ληξουρίου. Το θέμα της Ημερίδας ήταν οι Φιλαρμονικές Σχολές των Επτανήσων τον 19ο αιώνα και η απαρχή της μουσικής παιδείας στον Ελλαδικό χώρο. Κύριοι Ομιλητές οι Ιωσ.Λουκέρης, Χαρ.Μακρής και Αλ.Καρδάμης.

Μετά από ένα σύντομο καλοσώρισμα από τον Πρόεδρο της ΦΣΛ, κ. Γ.Αντζουλάτο, τον λόγο πήρε ο Ιωσήφ Λουκέρης ο οποίος αναφέρθηκε στην Ιστορία της Φιλαρμονικής Σχολής Ληξουρίου. Ή πιο σωστά στο ξεκίνημα της ΦΣΛ από μιά νεανική συντροφιά αρχές του 18 ου αιώνα. Η πρώτη σφραγίδα της ΦΣΛ, που μας έδειξε κατά την παρουσίαση του ο κ. Λουκέρης, χρονολογείται το 1832 “Φιλαρμονική Σχολή Πάλλης”, το 1834 “Εκπαιδευτική και Φιλαρμονική Σχολή Πάλλης” και μιά δεύτερη εν έτει 1910 αναφερόμενη ως “Εκπαιδευτική Σχολή Απόρων Παίδων και εφήβων Πάλης”.

Κατόπιν τον λόγο πήρε ο Αρχιμουσικός της ΦΣΛ κ. Χαράλαμπος Μακρής, ο οποίος αναφέρθηκε στην συμβολή των Φιλαρμονικών στο φαινόμενο της Επτανησιακής Μουσικής Σχολής. Μέσω της εργασίας του αυτής, αναφέρθηκε σε ιστορικά στοιχεία, επιφανεις εκπροσωπους, σε μνήμες και αναφορές.

Τέλος, ο λόγος δόθηκε στον κύριο ομιλιητή και καθηγητή Μουσικής κ. Αλέξανδρο Καρδάμη, ο οποίος έκανε συνοπτική αναφορά στην πορεία της Μουσικής και της Επτανησιακής Σχολής.

Λίγο πριν το κλείσιμο ο Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΗΚΕ κ. Γιώργος Κατσιβέλης, ανέφερε ότι στο σημερινό Δημοτικό Συμβούλιο θα εισηγηθεί για την δημιουργία και λειτουργία μουσικού Σχολείου στην Κεφαλονιά, με έδρα στο Ληξούρι.

Μιά ιδέα εξαιρετική και μακάρι να υλοποιηθεί, γιατί η Μουσική Παιδεία ξεκινά από το Ληξούρι και αυτό το αποδεικνύουν περίτρανα όλοι οι μαθητές της ΦΣΛ και ακόμα περισσότερα τα 70 παιδιά Δημοτικών Σχολείων (το νέο τμήμα της ΦΣΛ) που είναι υπό την Διδασκαλία του Αρχιμουσικού κ. Μακρή.

Επτανησιακή Σχολή…

Γεγονός πάντως είναι ότι από το 1386 μέχρι και το 1797 που όλος ο Ελλαδικός χώρος βρίσκεται υπό κατοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τα Επτάνησα ήταν εκείνα που ήρθαν πρώτα σε μουσική επαφή με τη Δύση δια των “καλλιεργημένων” Βενετσιάνων και ειδικότερα με το Ιταλικό μελόδραμα. Μάλιστα, το θέατρο Σαν Τζάκομο της Κέρκυρας (το κτήριο έγινε θέατρο το 1720) δεν είχε τίποτα να ζηλέψει από τα μεγάλα θέατρα της Ιταλίας, καθώς την περίοδο 1771 – 1798 ανέβηκαν εκεί 45 όπερες. Συνέπεια αυτού ήταν Επτανήσιοι να είναι και οι πρώτοι Έλληνες συνθέτες, κύριοι θιασώτες των ιταλικών θιάσων που τότε περιόδευαν στα μεγαλύτερα νησιά δίνοντας παραστάσεις, φοιτώντας στη συνέχεια σε μουσικές σχολές της Ιταλίας. Έτσι η μουσική των Επτανησίων φέρεται καθαρά επηρεασμένη κυρίως από ιταλικά μουσικά πρότυπα, αλλά και σε γλώσσα αρχικά στην ιταλική.

Η 1η γνωστή επτανησιακή σύνθεση είναι το (χαμένο) Gliamanti confusi i του Στέφανου Πογιάγου και παρουσιάστηκε στο Σαν Τζάκομο το 1791. Ο Στέφανος Πογιάγος δημιούργησε επίσης την Παρά Φαιάξοιν άφιξις του Οδυσσέα, επίσης χαμένο έργο.

Παρά τον Πογιάγο, ιδρυτής της Επτανησιακής Σχολής θεωρείται ο Νικόλαος Μάντζαρος (1795 – 1872). Ο Μάντζαρος ήταν Κερκυραίος αριστοκράτης και παρότι είχε μεγάλη επιρροή στην Νάπολη (όπου και σπούδασε) προτίμησε να επιστρέψει στην Κέρκυρα και να εκπαιδεύσει τον τόπο του. Ο Μάντζαρος, έκανε δωρεάν μαθήματα μουσικής (καθώς, παρότι είχε κάνει μουσικές σπουδές, δεν θεωρούσε τον εαυτό του πραγματικό μουσικό δεν ζητούσε λεφτά για τις υπηρεσίες του) με αποτέλεσμα να εκπαιδεύσει πολλούς Επτανήσιους και να σπείρει του σπόρους για την 1η Γενιά Επτανήσιων (αλλά και ταυτόχρονα Ελλήνων) συνθέτων. Οι μαθητές του Μάντζαρου έγιναν αργότερα από τα σπουδαιότερα ονόματα της μουσικής των Επτάνησων, όπως ο Παύλος Καρρέρ, ο Σπυρίδων Ξύνδας, ο Δομένικος Παδοβάς, ο Ιωσήφ Λιβεράλης και ο Διονύσιος Ροδοθεάτος. Oι περισσότεροι από αυτούς συνέχισαν τις μουσικές τους σπουδές στην Ιταλία, έτσι η επτανησιακή τεχνοτροπία έμοιαζε πολύ στην ιταλική και οι Επτανήσιοι συνθέτες ακολουθούσαν πάντα τα ιταλικά μουσικά ρεύματα. Για κακή τύχη, πολλά από τα έργα αυτών των συνθετών έχουν χαθεί. Στην εκπαίδευση των Επτανησίων στη μουσική βοήθησαν, επίσης, και οι διάφορες Φιλαρμονικές, όπως η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας, που ίδρυσε ο Μάντζαρος με τον Ξύνδα το 1840.

Αριστέα Χαριτάτου