του Περικλή Καπετανόπουλου

Στην Καλαμάτα, από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου, το ετήσιο συνέδριο της ΚΕΔΕ – Στο τραπέζι η χρηματοδότηση, οι προσλήψεις, το ενεργειακό κόστος και η οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων
Με την οικονομική ασφυξία των Δήμων να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ανοίγει την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στην Καλαμάτα το Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), το οποίο θα ολοκληρωθεί το Σάββατο 7 Νοεμβρίου. Το συνέδριο πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικονομικές αντοχές των δημοτικών προϋπολογισμών δοκιμάζονται, οι ανάγκες των τοπικών κοινωνιών αυξάνονται και οι Δήμοι καλούνται να αναλάβουν ολοένα περισσότερες ευθύνες, χωρίς να διαθέτουν πάντοτε τους αντίστοιχους πόρους και το αναγκαίο προσωπικό.

Το βασικό ερώτημα που τίθεται προς την κυβέρνηση είναι αν προτίθεται να προχωρήσει σε μια ουσιαστική αλλαγή του μοντέλου χρηματοδότησης της Αυτοδιοίκησης ή αν οι Δήμοι θα συνεχίσουν να καλύπτουν τις υποχρεώσεις τους με περιορισμένους πόρους, έκτακτες ενισχύσεις και αυξημένη επιβάρυνση των δημοτών.

«Λείπουν» 2,5 δισ. ευρώ από τους Δήμους – Στο στόχαστρο η κρατική χρηματοδότηση
Ιδιαίτερα αιχμηρές είναι οι θέσεις που διατυπώνονται από πλευρές της Αυτοδιοίκησης, οι οποίες κάνουν λόγο για προδιαγεγραμμένη οικονομική ασφυξία. Επικαλούνται στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι πόροι των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και της Συλλογικής Απόφασης Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΣΑΤΑ) έχουν μειωθεί κατά 33% σε σχέση με το 2009, ενώ το ετήσιο χρηματοδοτικό κενό των Δήμων υπολογίζεται σε περίπου 2,5 δισ. ευρώ. Στο ίδιο πλαίσιο τίθεται και το ζήτημα του ενεργειακού κόστους, με τους Δήμους να καταγγέλλουν ότι επιβαρύνονται με σημαντικά υψηλότερες χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις και εμπορικές αλυσίδες.

Στον πυρήνα των διεκδικήσεων βρίσκεται η απόδοση του συνόλου των θεσμοθετημένων πόρων, όπως προβλέπονται από τον νόμο 3852/2010, η επιστροφή παρακρατηθέντων πόρων και τελών, καθώς και η κατάργηση του περιορισμού στη χρηματοδότηση των ΟΤΑ από τον κρατικό προϋπολογισμό. Παράλληλα, ζητείται η έκτακτη καταβολή τριών επιπλέον δόσεων ΚΑΠ, προκειμένου να καλυφθούν άμεσες λειτουργικές ανάγκες.

Προσλήψεις με κρατική χρηματοδότηση – Το αίτημα για ειδικό ΚΑΠ μισθοδοσίας
Σημαντικό μέτωπο αποτελεί και η μισθοδοσία. Οι Δήμοι ζητούν τη θεσμοθέτηση ειδικού ΚΑΠ που θα καλύπτει το σύνολο των μισθολογικών αναγκών, ανεξαρτήτως εργασιακής σχέσης, ώστε η στελέχωση των υπηρεσιών να μην επιβαρύνει περαιτέρω τους ήδη πιεσμένους προϋπολογισμούς. Το πρόβλημα συνδέεται άμεσα με τις ελλείψεις προσωπικού σε καθαριότητα, τεχνικές υπηρεσίες, κοινωνικές δομές και πολιτική προστασία.

Ενέργεια και τέλος ταφής «γονατίζουν» τους προϋπολογισμούς – Στο τραπέζι φορολογικές ελαφρύνσεις και διαγραφή χρεών
Στο πεδίο των οικονομικών επιβαρύνσεων τίθενται επίσης η κατάργηση του τέλους ταφής απορριμμάτων και των οφειλών που έχουν συσσωρευτεί από αυτό, η μείωση του ενεργειακού κόστους για τις δημοτικές εγκαταστάσεις και τις ΔΕΥΑ, καθώς και η καθιέρωση ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας για τις υπηρεσίες κοινωφελούς χαρακτήρα.

Στις διεκδικήσεις περιλαμβάνονται ακόμη η κατάργηση του ΦΠΑ και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στις συναλλαγές των Δήμων, αλλά και η διαγραφή του ανεξόφλητου υπολοίπου των δανείων τους από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Αντιπλημμυρικά, αντισεισμικοί έλεγχοι και δημοτική οδοποιία ζητούν έκτακτη ενίσχυση
Οι απαιτήσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται στα λειτουργικά έξοδα. Η πολιτική προστασία, η αντισεισμική θωράκιση και οι υποδομές αποτελούν εξίσου κρίσιμα ζητήματα. Ζητείται ουσιαστική αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για την πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, χρηματοδότηση για δευτεροβάθμιους αντισεισμικούς ελέγχους και αποκατάσταση των προβλημάτων που θα εντοπιστούν.

Παράλληλα, τίθεται επιτακτικά η ανάγκη έκτακτης χρηματοδότησης για τη δημοτική οδοποιία, με ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την αποκατάσταση των δρόμων που έχουν υποστεί φθορές από την εκτέλεση έργων και την ανάπτυξη δικτύων από μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους.

Από τα δημοτικά κτηνιατρεία έως τις αθλητικές εγκαταστάσεις – Νέες διεκδικήσεις για κοινωνικές υπηρεσίες
Στην ατζέντα εντάσσονται ακόμη η δημιουργία δημόσιου και δωρεάν δικτύου περίθαλψης και φροντίδας ζώων συντροφιάς, με δημοτικά και περιφερειακά κτηνιατρεία, η ενίσχυση των αθλητικών υποδομών μέσω εξειδικευμένου ΚΑΠ, καθώς και η κρατική χρηματοδότηση πολιτιστικών και αθλητικών σωματείων που αναπτύσσουν δραστηριότητες στις τοπικές κοινωνίες.

Οι υπουργοί μπροστά στις απαιτήσεις των δημάρχων – Πού αναμένονται οι δύσκολες απαντήσεις
Για την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών, αλλά και για τα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Εργασίας, οι διεκδικήσεις αυτές δημιουργούν ένα σύνθετο πεδίο πολιτικής πίεσης. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αναγνωριστούν τα προβλήματα, αλλά να υπάρξουν συγκεκριμένες απαντήσεις για το κόστος, τις πηγές χρηματοδότησης και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των λύσεων.

Το «τεστ» της Καλαμάτας για την κυβέρνηση – Θα υπάρξουν δεσμεύσεις ή θα μείνουν στα λόγια;
Το μεγάλο διακύβευμα του συνεδρίου της Καλαμάτας είναι, τελικά, αν η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε ουσιαστικές δεσμεύσεις για την οικονομική και θεσμική ενίσχυση των Δήμων ή αν οι εργασίες θα ολοκληρωθούν με διαπιστώσεις και γενικές υποσχέσεις. Για την Αυτοδιοίκηση, το ζήτημα είναι σαφές: χωρίς επαρκείς πόρους, προσωπικό και πραγματική διοικητική αυτοτέλεια, η ανάληψη περισσότερων αρμοδιοτήτων κινδυνεύει να μετατραπεί σε πρόσθετο βάρος, με τελικό αποδέκτη τον πολίτη.