Η Μάντρα του Μπλόκου της Κοκκινιάς.
17 Αυγούστου 1944. Εβδομήντα δυο χρονια πριν, πριν σαν σήμερα γράφτηκε με το αίμα 315 πατριωτών η ιστορία της «Μάντρας». Ηταν χαράματα Παρασκευής. Πριν ακόμα διαλυθεί το σκοτάδι η Κοκκινιά βρέθηκε κυκλωμένη απ” όλες τις μεριές. Γερμανοί και γερμανοτσολιάδες ρίχνονται με λύσσα να εκδικηθούν την προλεταριακή συνοικία που στάθηκε πρωτοπόρα στον αγώνα για τη ματαίωση της επιστράτευσης και τον εξανδραποδισμό των Ελλήνων.
Μέσα σε μια ατμόσφαιρα τρόμου που επιτείνονταν από τους αναρίθμητους πυροβολισμούς και τις εκρήξεις χειροβομβίδων και την απειλή της «επιτόπου επέλασης» μάζεψαν όλους τους άνδρες δεκατεσσάρων ως εξήντα ετών. Σύνολο 20 χιλιάδες περίπου στην Πλατεία Οσίας Ξένης. Κι ύστερα άρχισαν τα ομαδικά βασανιστήρια, οι ταπεινώσεις και οι εκτελέσεις. Από τους συγκεντρωμένους στην Πλατεία οι μασκοφόροι διάλεξαν πολλές δεκάδες παλικάρια που εκτελέστηκαν από τους ταγματασφαλίτες στη ματωμένη μάντρα, μπροστά στα μάτια των δικών τους.
Με ξυλοδαρμούς, κλοτσιές, χτυπήματα με τους υποκόπανους των όπλων, με πρωταγωνιστή τον περιβόητο Πλυτζανόπουλο, οδηγήθηκαν 76 πατριώτες μαζί και η ηρωίδα Διαμάντω και εκτελέστηκαν στη «Μάντρα», 50 άλλοι εκτελέστηκαν σε μια άλλη «μάντρα» στα Αρμένικα, 40 κάηκαν στο «Σχιστό» και άλλοι δολοφονήθηκαν στους δρόμους και στα σπίτια τους.
Οκτώ χιλιάδες έκλεισαν στο Χαϊδάρι και απ’ αυτούς 1.000 σύρθηκαν στα κάτεργα της Γερμανίας όμηροι, απ’ όπου πολλοί δε γύρισαν ποτέ. Συνολικά 315 ήταν τα θύματα θηριωδίας του Μπλόκου της Κοκκινιάς.
Ομως οι ηρωικοί νεκροί της Κοκκινιάς έμελλε να σταθούν για άλλη μια φορά μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, όταν το Μάρτη του 1947 το Γ` Δικαστήριο δοσιλόγων αθώωσε τους προδότες εγκληματίες Πλυτζανόπουλο και Σγούρο (πρωταγωνιστές της σφαγής)! Ο Πλυτζανόπουλος έγινε υποστράτηγος του κυβερνητικού στρατού και ο ανεψιός του έγινε δήμαρχος Κοκκινιάς απ’ τη Χούντα.
Στην απολογία του στο Β` Δικαστήριο δοσιλόγων ο Ν. Μπουραντάς είπε κυνικά: «Εγώ τρώγω ένα ξεροκόμματο βουτηγμένο στο αίμα! Αλλά ρέει στις φλέβες μου άφθονο ελληνικό αίμα». Αναφερόμενος στο Μπλόκο της Κοκκινιάς ο ίδιος είπε ότι πήγε με το μηχανοκίνητο και την ξεκαθάρισε και «διευκόλυνε το έργο της Ειδικής και των Ταγμάτων που πήγαν την άλλη μέρα»…
Στην ιστορική Μάντρα του Μπλόκου της Κοκκινιάς βρέθηκα, , συγκινημένος πριν από μερικούς μήνες που βρέθηκα στη γενέτειρα μου, γέννημα θρέμμα Κοκκινιώτης, πάντα αισθάνομαι θαυμασμό σε όσους κράτησαν ζωντανή τη μνήμη των αγωνιστών που εκτελέστηκαν.
Ο επισκέπτης της Μάντρας μπορεί να δει: την ιστορική Πορτάρα, τη διατηρητέα ξύλινη πόρτα από την οποία πέρασαν οι προς εκτέλεση αγωνιστές, το χώρο των αργαλειών του παλιού υφαντουργείου στο οποίο έγιναν οι εκτελέσεις, τις φωτογραφίες και τα ονόματα των εκτελεσμένων στη Μάχη και το Μπλόκο της Κοκκινιάς, τα γλυπτά που φιλοτέχνησαν για το μνημείο ο Μιχάλης Κάσσης και ο Μιχάλης Παπαδάκης, ιστορικά τεκμήρια της Κατοχής και του Γερμανικού οπλοστασίου και φωτογραφίες αγωνιστών της Αντίστασης.
Υπεύθυνη του χώρου αλλά γενικότερα του προγράμματος των επισκέψεων είναι η … γλυκύτατη Ειρήνη Ρηνιώτη. Γράφω με τον τρόπο αυτό γιατί το χαμόγελο και η εξυπηρέτηση προς εμένα και τα παιδιά που βρίσκονταν εκεί δεν έφυγε ποτέ από τα χείλια της.
Σπ. Αλεβιζόπουλος
