Ασχέτως των πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων και της πορείας των διαπραγματεύσεων για την επίτευξη ενός έντιμου και δίκαιου συμβιβασμού με τους πιστωτές, το χθεσινό συντριπτικό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, από μόνο του, αποτελεί ένα ιστορικό κοινωνικό φαινόμενο που η προσέγγισή του πολιτικά, κοινωνικά και φυσικά ιστορικά, οφείλει να εμβαθύνει και μάλιστα αυτοτελώς την πολιτική συζήτηση και την κοινωνική ανάλυση.

Η θριαμβευτική επικράτηση του ΄΄ΟΧΙ΄΄, αποτελεί σίγουρα ένα χρήσιμο μεθοδολογικό εργαλείο για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων με αξιακό και πολιτικό αντίκτυπο στις επερχόμενες εξελίξεις, καταδεικνύει δηλαδή τις αληθινές απαιτήσεις ενός ολόκληρου λαού που πέντε χρόνια τώρα βίωσε στις πλάτες του τις πιο σκληρές και απρόσφορες οικονομικές συνταγές ενός ανελέητου για τους πολλούς κυριάρχου συστήματος, απαιτήσεις που πρώτη φορά εκφράστηκαν με δημοκρατικές διαδικασίες και μάλιστα εμφατικά.

Πίσω όμως από την ανάγνωση του χθεσινού αποτελέσματος, εκείνο που ίσως έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία είναι ότι η βούληση του ελληνικού λαού διατυπώθηκε δυνατά σε συνθήκες ακραίας τρομοκράτησης και υστερίας, μέσα σε καταστάσεις έλλειψης ρευστότητας και καθημερινής ταλαιπωρίας, ανάμεσα σε συστημικές εκβιαστικές κραυγές περί εθνικής καταστροφής και κατάρρευσης.

Στο εχθρικό αυτό περιβάλλον, η κοινωνία στη μεγάλη της πλειοψηφία απέδειξε την ανόθευτη και καθαρή της θέση, κυρίως όμως το βαθύ δημοκρατικό της ένστικτο, την προσήλωσή της στην συνταγματική και ιστορική της πορεία, αποκολλήθηκε από θλιβερά γονίδια της μεταπολιτευτικής αδράνειας και των φοβικών συνδρόμων των τελευταίων πέντε χρόνων και ουσιαστικά υπογράμμισε με ιστορικό πρόσημο τον αποτελεσματικό της μετασχηματισμό.

Ο διαφαινόμενος αυτός μετασχηματισμός της, απότοκος όχι φυσικά ιδεολογικών θεωρητικών εργαλείων και πολιτικών συνεδρίων με συμπερασματικές διατυπώσεις κοινωνικών αξιωμάτων, αλλά της βαθειάς ανάγκης της για ουσιαστική επιβίωση και προοπτική σε συνθήκες άγριας εξαθλίωσης και οικονομικής υποταγής, έθεσε επί τάπητος σε εχθρικές συνθήκες την ιστορική της επιδίωξη για δημοκρατία, συμμετοχή, χειραφέτηση, ευημερία και προκοπή. Παράλληλα, καταδίκασε εκκωφαντικά τα συμφέροντα εκείνα που ευνοήθηκαν σε καταστάσεις ακραίας φτώχειας, απέρριψε τα πραξικοπηματικά σενάρια παλιννόστησης μνημονιακών συγκυβερνήσεων, κλείδωσε στο ερμάριο της ιστορίας τους υποτελείς εκφραστές και μιντιακούς κράχτες μιας αδυσώπητης κυρίαρχης-μέχρι χθες-αντίληψης, υπέρμαχο των κοινωνικών ανισοτήτων και της συστημικής διαιώνισης.

Η ουσιαστική αυτή παρακαταθήκη ενός δημοψηφίσματος που πέρασε ήδη στις γραμμές τις ιστορίας με τις ενδείξεις ενός μόνιμου κοινωνικού μετατοπισμού, δεν μπορεί παρά να μην αξιολογηθεί και στη συνέχεια αξιοποιηθεί ως απαραίτητο εργαλείο, επιπροσθέτως και του πολιτικού και οικονομικού μετασχηματισμού, με δημοκρατικές και μη εκβιαστικές διαδικασίες. Δεν μπορεί εξ άλλου, μετά και την χθεσινή ημέρα να επιμένουν τα ιδιωτικά ΜΜΕ σε διαπλεκόμενους και ανήθικους ακήρυχτους πολέμους κατά δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων και σαφείς κοινωνικές πλειοψηφίες για να υπηρετήσουν οικονομικές ελίτ συμφερόντων σε κεντρικό επίπεδο, δεν μπορεί να παραμείνει καιρό ανεκτή, ακόμη και σε μια μικρή δημοτική ενότητα ενός νησιού, η λυσσαλέα προσωπική και πολιτική επίθεση εις βάρος προσώπων από τους λίγους εκείνους που επιδοτήθηκαν για χρόνια με αδιαφανείς και παράτυπες διαδικασίες με όρους κομματικής πελατειακής συναλλαγής στην συσσώρευση κεφαλαίων και δύναμης. Το τέλος του φόβου, των εκβιασμών, της λάσπης και της συκοφαντίας, όπως ακριβώς αποδείχτηκε χθες, έχει σημάνει κι αυτό οφείλουν να το αντιληφθούν αρκετοί, είτε σε κεντρικό είτε σε τοπικό επίπεδο ανά την Ελλάδα. Γιατί ακριβώς η δημοψηφισματική διαδικασία και το κορυφαίο αποτέλεσμά της, απελευθέρωσε λαϊκές πλειοψηφίες και κοινωνικές ομάδες που για χρόνια έζησαν στην σκιά ασφυκτικών και περίκλειστων συμφερόντων και πιέσεων.

Σε κάθε περίπτωση, όσο κι αν οι αμέσως επόμενες εξελίξεις δεν είναι και οι πλέον συμβατές με την πρόσφατα διατυπωμένη και μάλιστα συντριπτικά λαϊκή βούληση, το σίγουρο είναι, πως έχει ήδη ανοίξει ο δρόμος μιας κοινωνίας που έμαθε να συλλογάται ελεύθερη σε συνθήκες οικονομικής αιχμαλωσίας κι ενός λαού που επιτέλους ξαναβρήκε τα ιστορικά αντανακλαστικά του.

Σταύρος Αντύπας