Η Ελίζα Γουλανδρή με τον Μαρκ Σαγκάλ
Μονέ, Ροντέν, Σεζάν, Καντίνσκι, Κλέε, Μπρακ, Μπέικον, Ντεγκά, Τζακομέτι, Μιρό, Μποτέρο, Μπαλτίς, μέχρι και Τζάκσον Πόλοκ και Ελ Γκρέκο, είναι μερικά από τα αριστουργήματα που ανήκουν στη συλλογή Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή που θα βρουν επιτέλους μόνιμη στέγη, ως πόλος έλξης όχι μόνον των Ελλήνων αλλά και επισκεπτών φιλότεχνων, που θα μπορούν να θαυμάσουν από κοντά, στην Αθήνα, έργα ισάξια (και όχι μόνον) των ανάλογων μεγάλων μουσείων της υφηλίου.
Νεκρή φύση» του Πολ Γκογκέν, 1901-1902
Δεν έχει κρύψει η διεύθυνση του νέου μουσείου ότι κέντρο του 11όροφου οικήματος (χάρη στο οποίο, με δωρεά του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, αναπλάθεται μέχρι τον Οκτώβριο των επίσημων εγκαινίων και η πλατεία του Αγίου Σπυρίδωνα) θα είναι η «Αίθουσα των Αριστουργημάτων», στον πρώτο όροφο.
Το νέο μουσείο του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή βρίσκεται στην οδό Ερατοσθένους 13 στο Παγκράτι
Οι δεινοί συλλέκτες και προσωπικοί φίλοι αρκετών μεγάλων ζωγράφων (όπως ο Μαρκ Σαγκάλ και ο Μπαλτίς) δεν πρόλαβαν να δουν το όραμά τους για το μουσείο υλοποιημένο. Το ολοκληρώνει όμως η ανιψιά τους, Φλερέτ Καραδόντη, μαζί με τον διευθυντή Κυριάκο Κουτσομάλλη. Φροντίζοντας, φερ’ ειπείν, στον δεύτερο όροφο κοντά στο φυσικό φως από τα παράθυρα να στηθούν τα πολύτιμα γλυπτά του Ροντέν, του Τζακομέτι ή η 14χρονη Χορεύτρια του Ντεγκά. Και πιο πάνω να «στεγασθούν» επίσης σημαντικά έργα Παρθένη, Μόραλη, Τέτση, Τσαρούχη, Βασιλείου, αλλά και άλλων σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών, στους οποίους είχε εστιάσει επίσης επίμονα η συλλογή του Βασίλη και της Ελίζας Γουλανδρή.
Αποψη της συλλογής Γουλανδρή
Όσο και η συλλογή να είχε συνδεθεί με τα Panama Papers, ως καταχωρισμένη σε υπεράκτιες εταιρείες, και με μια πώληση 83 έργων έναντι 31,7 εκατ. δολαρίων, το 1985, στην εταιρεία Wilton Trading, που φέρεται ότι ανήκε στην αδελφή του Βασίλη Γουλανδρή, Ντόντα (πρώτη σύζυγο του Γεώργιου Εμπειρίκου, ο οποίος είχε μέχρι πρόσφατα στο παλμαρέ του την πώληση στο Κατάρ, το 2012, του ακριβότερου έργου τέχνης: τους «Χαρτοπαίκτες» του Σεζάν), η «μυθική», όπως έχει χαρακτηριστεί, συλλογή έχει πολλά και πολύτιμα να προσφέρει στους ανά την υφήλιο φιλότεχνους.
Βίνσεντ Βαν Γκογκ, Νεκρή Φύση, 1888
Πόσα άλλαξαν έως την τελική, υλοποιημένη εν πολλοίς, λύση για το μουσείο της Ερατοσθένους στο Παγκράτι, σε αυτά τα 27 χρόνια. Αρχικά, το ’80 είχε επιλεγεί ένα νεοκλασικό στο Κολωνάκι, το ’90 το σχέδιο μετατοπίστηκε στη Ρηγίλλης (όπου οι εργασίες αποκάλυψαν το Λύκειο του Αριστοτέλους) και το 2000 έπεσε στο τραπέζι η ιδέα για έναν χώρο στην Αρδηττού. Μέχρι που βρέθηκε η τελική λύση της «αρμονικής συνδιαλλαγής ενός διατηρητέου μεσοπολεμικού κτίσματος και μίας σύγχρονης προσθήκης», στο Παγκράτι, με την ανέγερση να ξεκινά τον Αύγουστο του 2012 και να ολοκληρώνεται τον περασμένο Οκτώβριο. Συνολική επιφάνεια: 7.250 τ.μ. σε 11 ορόφους, που σχεδιάστηκαν με βάση τις ανάγκες καταρχάς της συλλογής κι έπειτα των γραφείων.
Πάμπλο Πικάσο «Femme Nue aux bras leves», 1907
Στο Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, όπως θα είναι το όνομα του μουσείου, θα φιλοξενούνται περιοδικές εκθέσεις ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, «ενταγμένων στην εκθεσιακή πολιτική με την οποία το Ίδρυμα δραστηριοποιείται τα τελευταία 35 χρόνια» (το καλοκαίρι, από 30 Ιουνίου, στο αντίστοιχο μουσείο στην Άνδρο θα φιλοξενηθεί έκθεση έργων του Ντίκου Βυζάντιου). Στους υπόλοιπους χώρους θα λειτουργεί καφέ-εστιατόριο, πωλητήριο, βιβλιοθήκη τέχνης, παιδικό εργαστήριο και αμφιθέατρο, 190 θέσεων.
Ιδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, Ερατοσθένους 13, Παγκράτι. Εγκαίνια: Τρίτη 1η Οκτωβρίου 2019.
