O Κοινωνικός Συνεταιρισμός (ΚοιΣΠΕ) «ΡΟΤΑ», ξεκίνησε να λειτουργεί τον Δεκέμβριο του 2007, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης της δημόσιας ψυχικής υγείας που επιδίωξαν τότε, η ΕΕ και όλες οι κυβερνήσεις ΝΔ – ΠΑΣΟΚ. Βασική κατεύθυνση αυτής της πολιτικής και στο όνομα της «Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης» και της «αποασυλοποίησης», ήταν η υποβάθμιση των δημόσιων ψυχιατρείων ακόμη και το κλείσιμό τους, η παράδοση του ευαίσθητου τομέα της ψυχικής υγείας στην επιχειρηματική δραστηριότητα και η μετακύληση του «κόστους» στο λαό. Για το σκοπό αυτό, θεσμοθέτησαν το ανάλογο θεσμικό πλαίσιο όπως πχ ο 2716/99 κ.α, που καθιστούσαν τα ληξιπρόθεσμα ευρωπαϊκά προγράμματα βασικό μοχλό και εργαλείο για τη απεμπλοκή του μεγαλύτερου μέρους των δαπανών για τη φροντίδα των ψυχικά πασχόντων από τον κρατικό προϋπολογισμό. Το κενό στον κρατικό προϋπολογισμό για την ψυχική υγεία κατ΄ αρχάς ανέλαβαν οι χρηματοδοτήσεις της ΕΕ και στην συνέχεια μετά την λήξη των Ε. Προγραμμάτων, μετακυλίστηκε στις τοπικές κοινωνίες, στην Τ.Α, στους χορηγούς ,στα νύχια των ιδιωτικών κλινικών αλλά και άλλων μηχανισμών με την μορφή ΜΚΟ και Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων (ΚοιΣΠΕ). Στα πλαίσια των παραπάνω κατευθύνσεων λειτούργησαν η μη κερδοσκοπική εταιρεία «ΜΕΤΑΒΑΣΗ» με έδρα την Κεφαλονιά και χώρο ευθύνης την Κεφαλονιά –Ιθάκη – Ζάκυνθο καθώς και ο Κ.Σ. «ΡΟΤΑ» ο οποίος είχε σαν στόχο την κινητοποίηση των ψυχικά πασχόντων και την απόκτηση κοινωνικών και εργασιακών δεξιοτήτων, όπως και την ένταξή τους στην κοινωνία. Σε αυτές τις δομές τα βασικά χαρακτηριστικά του εργασιακού καθεστώτος των εργαζομένων ήταν η καταστρατήγηση εργασιακών δικαιωμάτων, η ανατροπή των εργασιακών σχέσεων με τη μερική απασχόληση και τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου, οι εξευτελιστικοί μισθοί, η εντατικοποίηση, οι απολύσεις. Ιδιαίτερα ο ΚοιΣΠΕ «ΡΟΤΑ» στην κατεύθυνση της αυτοχρηματοδότησής του και της απεμπλοκής του από την δημόσια ευθύνη και δαπάνη, ανέλαβε επιχειρηματική δραστηριότητα που περιελάμβανε:

• Τη λειτουργία Παραδοσιακού Καφενείου στην Πλατεία Καμπάνας
• Τη λειτουργία της ΟΙΝΟΘΗΚΗΣ στο Θαλασσόμυλο
• Τη λειτουργία μποστανιού Οπωροκηπευτικών στην Γεωργική Σχολή

Τη διετία 2008-2009 επιχορηγήθηκε από τα μέτρα 2.2, 2.3 του Ε.Π Υγεία –Πρόνοια για πάγια και λειτουργικά έξοδα. Τα δύο πρώτα χρόνια λειτουργίας 2008-2009 λόγω των επιχορηγήσεων και των εσόδων από τις πωλήσεις του ΚοιΣΠΕ καλύφθηκαν τα έξοδα λειτουργίας του.

Αυτό το διάστημα ( 2008-2009) απασχολήθηκαν εφτά άτομα από τον γενικό πληθυσμό και 12 άτομα με ψυχοκοινωνικά προβλήματα.

Στην συνέχεια επειδή όπως ήταν φυσικό ήταν αδύνατο με τα λιγοστά έσοδα των παραπάνω επιχειρηματικών δραστηριοτήτων να αυτοχρηματοδοτηθεί αυτή η δομή και λόγω της απόλυτης υποχρηματοδότησης από κράτος, το Δήμο και την Περιφέρεια και έστω και αν υπήρχε σωστή διαχείριση ( προκύπτει από τον έλεγχο από την Ειδική Υπηρεσία του Τομέα Κοινωνικής Αλληλεγγύης (αρ. πρωτ. 851/Φ.303.3/1.2/114361) που επιβεβαιώνει στην σχετική έκθεση ελέγχου την ορθή διαχείριση του έργου), άρχισε η συσσώρευση χρεών. Ας σημειωθεί ότι κανένα μέλος από την β¨ και την γ¨ κατηγορία δεν αμειβόταν, βάση καταστατικού.

Έτσι οι ανεξόφλητες οικονομικές υποχρεώσεις του ΚΟιΣΠΕ ΡΟΤΑ έως 31/12/2010, σύμφωνα με τον ισολογισμό του, ανέρχονταν στο ποσό των 101.487,48 χιλιάδες ευρώ.

Το 2011, με την προβλεπόμενη λειτουργία, είχε ένα έλλειμμα της τάξης των 160.000 χιλιάδων ευρώ και Προχώρησε στην αναστολή της λειτουργίας της ΟΙΝΟΘΗΚΗΣ στην περικοπή των δαπανών σε όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες στην μείωση των ημερών εργασίας του προσωπικού του ΚοιΣΠΕ ( όχι των ατόμων με ψυχοκοινωνικά προβλήματα), εφαρμόζοντας το καθεστώς της μερικής απασχόλησης και εκ περιτροπής εργασίας για τα 5 άτομα του προσωπικού.

Ο Δήμος Κεφαλονιάς με την 330/2013 απόφασή του είχε δεσμευτεί να επιδοτήσει την λειτουργία του Κοινωνικού Συνεταιρισμού με το ποσό των 160.000 χιλιάδων ευρώ σε δύο δόσεις, να αγοράσει μια συνεταιριστική μερίδα και να ορίσει εκπρόσωπο και αναπληρωτή μέλος στον ΚΟΙΣΠΕ να υπογράψει τριμερή προγραμματική σύμβαση μεταξύ Δήμου Κεφαλονιάς /ΟΚΑΠ /και ΚΟιΣΠΕ ΡΟΤΑ, με σκοπό την Κοινωνική και επαγγελματική ένταξη των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας με διετή διάρκεια, να παραχωρήσει τους χώρους που χρησιμοποιεί ο Συνεταιρισμός, να καλύψει την δαπάνη ηλεκτρικού ρεύματος του κτιρίου της Καμπάνας και του Φόρου Ακίνητης περιουσίας του κτιρίου. Βεβαίως όχι μόνο δεν υπήρξε καμιά εφαρμογή αυτής της απόφασης, αλλά δεν υπήρξε και καμιά άλλη χρηματοδότηση από κράτος και περιφέρεια. Η σημερινή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ όχι μόνο συνέχισε την παραπάνω πολιτική και αλλά την εμβάθυνε κιόλας στις σύγχρονες απαιτήσεις του κεφαλαίου. Πρόσφατα με την συμβολή της «Ένωσης Κεντρώων», τακτοποίησε «παραλήψεις» και αστοχίες του αντιδραστικού θεσμικού πλαισίου (ν. 2716/1999 και ν. 4772/2014) που είχαν διαμορφώσει οι προκάτοχοί της, στη βάση των κατευθύνσεων της ΕΕ για διευκόλυνση της επιχειρηματικής δράσης στον τομέα αυτό. Ψήφισε σχετικό νόμο που όχι μόνο αποδέχεται την έως τώρα πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων, του κλεισίματος των δημόσιων ειδικών ψυχιατρικών νοσοκομείων, και τον κατακερματισμό των δομών Ψυχικής Υγείας, αλλά κατοχυρώνει κιόλας τον διοικητικό, θεσμικό ρόλο των επιχειρηματιών, των ιδιωτών και των ΜΚΟ, που έχουν ενισχύσει τη δράση τους στον τομέα της Ψυχικής Υγείας και ιδιαίτερα στις παιδοψυχιατρικές υπηρεσίες, καθώς και τον ανταποδοτικό χαρακτήρα αυτών των υπηρεσιών από τις μονάδες του δημόσιου τομέα. Υλοποιεί κατά γράμμα την πολιτική της ΕΕ, δηλαδή της διαχείρισης των τεράστιων προβλημάτων των ασθενών με κριτήριο ότι αυτά αποτελούν πηγή απώλειας της παραγωγικότητας, χωρίς φυσικά τα μέτρα να επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό.

Η συνέχιση της υποχρηματοδότησης και από την σημερινή κυβέρνηση έχει ως αποτέλεσμα σήμερα τα χρέη να διογκώνονται, μήνα με τον μήνα. Τα 160.000 χιλιάδες ευρώ π.χ. που ήταν απαραίτητα για να τακτοποιηθούν τα χρέη προς το δημόσιο το 2013, τέσσερα χρόνια μετά δεν επαρκούν. Ο Κοινωνικός Συνεταιρισμός «ΡΟΤΑ», σταμάτησε να λειτουργεί, και το κοινωνικό καφενείο έκλεισε έχοντας εκθέσει σε κίνδυνο ένα πολύ ευαίσθητο κομμάτι των συμπολιτών μας και βάζοντας σε ατελείωτη ομηρία τους εργαζόμενους σε αυτές τις δομές. Παράλληλα σήμερα εκκρεμούν αγωγές για δεδουλευμένα εργαζομένων και για εισφορές στο ΙΚΑ, έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης της ακίνητης προσωπικής περιουσίας της Προέδρου του ΚΟΙΣΠΕ για χρέη ασφαλιστικών εισφορών του Συνεταιρισμού, κατασχέσεις λογαριασμών από την Δ.Ο.Υ για Ληξιπρόθεσμες οφειλές του ΚΟΙΣΠΕ σε βάρος των νομίμων εκπροσώπων.

Η παραπάνω κατάσταση είναι μια τυπική εικόνα των δομών που κατασκευάστηκαν από ΕΕ και όλες τις κυβερνήσεις του κεφαλαίου, προκειμένου να απεμπλακούν από ένα ακόμη βάρος που ήταν το «κόστος» της ψυχικής υγείας, όπως ονομάζουν άλλωστε όλες τις κοινωνικές δαπάνες, για να εξοικονομίσουν τα απαραίτητα κονδύλια για την ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου.

Ως Λαϊκή Συσπείρωση θεωρούμε ότι οι σύγχρονες λαϊκές ανάγκες ιδιαίτερα στον τομέα της Ψυχικής Υγείας μπορούν να ικανοποιηθούν με τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου δημόσιων – δωρεάν υποδομών και υπηρεσιών που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες όχι μόνο των ασθενών, αλλά και των οικογενειών τους και όλου του λαού και στο οποίο δεν έχει θέση ούτε η επιχειρηματική δραστηριότητα αλλά ούτε και η κάθε είδους κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις που στόχο έχουν να μετακυλίσουν το κόστος και η ευθύνη στο λαό για να τροφοδοτηθεί απρόσκοπτα η ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου.

Βασική προτεραιότητα πρέπει να είναι η πρόληψη σε όλα τα επίπεδα (πρωτογενές, δευτερογενές, τριτογενές), σε όλους τους πυρήνες της κοινωνικής δραστηριότητας (εκπαιδευτήριο, στρατός, εργασιακός χώρος, οικογένεια) και σε κάθε επίπεδο (σχολεία, ξενώνες, προστατευόμενα διαμερίσματα, οικοτροφεία, δημόσια ψυχιατρική κλινική ή νοσοκομείο) και σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και τις κατηγορίες ασθενειών.

Ειδική ομάδα επιστημόνων πρέπει να παρακολουθεί την ψυχοδιανοητική ανάπτυξη των παιδιών, των εφήβων και των νέων, παρέχει ψυχολογική στήριξη, εντοπίζει προβλήματα και προδιάθεση και παρεμβαίνει έγκαιρα να προβαίνει στην καταγραφή των ατόμων υψηλού κινδύνου, την προγεννητική φροντίδα της ασθενούς μητέρας, την προετοιμασία για την επερχόμενη μητρότητα, την πλήρη στήριξη της οικογένειας με οικογενειακό προγραμματισμό και ψυχολογική ενίσχυση, την κατ’ οίκον στήριξη των οικογενειών κλπ. Στα πλαίσια αυτά πρέπει να διασφαλίζεται η ύπαρξη ειδικών ψυχιατρικών νοσοκομείων για τις κατηγορίες ασθενών που η σοβαρότητα της νόσου τους απαιτεί ιατρική – νοσηλευτική φροντίδα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στο ζήτημα της αποκατάστασης και κοινωνικής επανένταξης, με ολοκληρωμένα προγράμματα εκπαίδευσης, αλλά και εργασίας. Τα προστατευόμενα παραγωγικά εργαστήρια πρέπει να είναι κρατικά, να λειτουργούν με κοινωνικό έλεγχο και η απορρόφηση της παραγωγής τους να γίνεται με ευθύνη του κράτους. Κατοχυρώνεται μειωμένο ωράριο ανάλογα με το βαθμό της αναπηρίας τους, με πλήρη ασφαλιστικά δικαιώματα.,

Στα πλαίσια αυτά θεωρούμε ότι το Π.Σ. πρέπει να απαιτήσει όλες οι δομές εξωνοσοκομειακής φροντίδας και περίθαλψης (ξενώνες, οικοτροφεία, προστατευόμενα διαμερίσματα κινητές μονάδες κλπ.) της ΠΙΝ και φυσικά και η «Μετάβαση» και ο ΚΟιΣΠΕ «ΡΟΤΑ» να ενταχθούν στο Ενιαίο, Δημόσιο, Δωρεάν Σύστημα Υγείας.

Άμεσα και πιο συγκεκριμένα για τον Κ.Σ.«ΡΟΤΑ» πρέπει να χρηματοδοτηθεί από το Υπουργείο Υγείας και να καλυφθούν όλα τα χρέη του, καθώς και να σταματήσει κάθε διαδικασία υποθήκευσης η κατάσχεσης λογαριασμών από την Δ.Ο.Υ για Ληξιπρόθεσμες οφειλές του ΚΟΙΣΠΕ σε βάρος των νομίμων εκπροσώπων του. Να αποδοθούν όλα τα δεδουλευμένα στους εργαζόμενους και να εξασφαλιστούν πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα όλων των εργαζομένων, ψυχικά πασχόντων και μη.

Κέρκυρα 22/8/17                                                                                           Θ. Γουλής

Γ. Κορφιάτης